تلقيح مصنوعى - فاضل لنكرانى، محمدجواد - الصفحة ٤٦ - روايت سوم

فليختبر، در كافى آمده است و از اختبار است به معناى امتحان، يعنى مرد بايد راستگويى و دروغ گويى زن را مورد آزمون و سنجش قرار دهد. در تهذيب آمده: فليتحرّ، از تحرّى، به معناى سعى و كوشش و به دست آوردن اعتقاد، و در فقيه آمده: فليحتط، از احتياط، يعنى: مرد تا وقتى كه به دروغ گويى زن علم پيدا نكرده است، نبايد به او نزديك شود.

استدلال كننده به اين روايت معتقد است- بنا بر نسخه فقيه و حتّى كافى كه در آن اختبار آمده است- نصّ اين روايت دلالت دارد بر اينكه در موارد شك در جواز يا عدم جواز نكاح با زنى كه مدّعى است موانعى براى نكاح او وجود دارد، شرعاً احتياط واجب است و نبايد در اقدام به ازدواج با چنين زنى عجله كرد. اين حكم تسرّى پيدا مى‌كند به تمام موارد مشابه در باب نكاح، كه نسبت به موضوع خارجى شك داريم، بدين معنا كه آيا اين زن از جمله زن‌هايى است كه ازدواج با آنها جايز است يا نه؟ پس لازم و واجب است كه احتياط كرده و قبل از يقين به جواز، اقدام به ازدواج نكنيم.

وقتى كه زن مى‌گويد: أنا حبلى، من حامله هستم، اگر ما باشيم و اصول عمليه، شك مى‌كنيم كه حبلى هست يا نه؟ در اينجا بايد طبق قواعد، استصحاب عدمى جارى كرده و حكم به حبلى نبودن او كنيم. يا در جايى كه زن مى‌گويد: أنا اختك من الرضاعة، من خواهر رضاعى تو هستم، استصحاب عدمى حكم مى‌كند كه اين خواهر رضاعى تو نيست.

سخن در اين است كه با وجود آن كه در چنين مواردى، استصحاب‌