تلقيح مصنوعى - فاضل لنكرانى، محمدجواد - الصفحة ١٤ - ٣ ترسيم اجمالى شكلهاى مختلف تلقيح مصنوعى

به عبارت ديگر، فارغ از اينكه قائل به جواز يا عدم جواز هر يك از شكل‌هاى تلقيح مصنوعى باشيم، جنين متولّد شده از اين راه، حكمش چيست؟ مثلًا فرزند كيست؟ پدر و مادر او چه كسانى هستند؟ از چه كسى ارث مى‌برد؟ و ...

لازم به ذكر است كه بخش عمده اين نوشتار به محور اول، يعنى حكم تكليفى تلقيح مصنوعى، اختصاص دارد، ولى به تناسب مباحث و موضوعات، به بيان حكم جنين و فرزند تكوّن يافته نيز مى‌پردازيم.

٣. ترسيم اجمالى شكل‌هاى مختلف تلقيح مصنوعى‌

از آنجا كه نابارورى و عدم توانايى زوجين در توليد مثل، عوامل و علل متفاوتى مى‌تواند داشته باشد، بسته به اين عوامل، شكل تلقيح مصنوعى نيز فرق مى‌كند و علم پزشكى امروز به اين توان علمى دست يافته است كه ديگر هيچ زن و شوهرى نباشند كه نتوانند فرزند داشته باشند. از اينجاست كه روش‌ها و اقسام مختلف تلقيح مصنوعى پديد مى‌آيد و شكل‌هاى مختلف آن نمود پيدا كرده و منتظر پاسخ‌هاى فقهى و قانونى هستند.

از منظرهاى گوناگون، براى تلقيح مصنوعى مى‌توان تقسيم بندى‌هاى مختلفى ارائه كرد.

در يك تقسيم بندى كلى، تلقيح مصنوعى بر دو قسم مى‌باشد:

الف. تلقيح با نطفه يا اسپرم شوهر

ب. تلقيح با نطفه يا اسپرم مرد بيگانه (اجنبى)

و يا از نظر حقوقى و فقهى مى‌توان آن را به دو قسم زير تقسيم كرد:

الف. تلقيح ناشى از نكاح، بدون دخالت نطفه بيگانه، كه خود آن به صورت‌هاى مختلف قابل تقسيم است.