تلقيح مصنوعى - فاضل لنكرانى، محمدجواد - الصفحة ٣٦ - دليل دوم روايات وارد شده در اين مقام
دوّم: اينكه امام در جواب شخص فرموده است: «وأمر الفرج شديد و منه يكون الولد». اين جواب قرينه خوبى است بر اينكه حكم به احتياط ارشادى است، نه مولوى؛ چرا كه امام عليه السلام تعليلى را ذكر نمودهاند كه تعبدى نيست، بلكه مطلبى است كه همه عقلاء بدان توجّه دارند، بنا بر اين در مقام بيان يك حكم تعبدى نيستند. شاهد آن نيز اين است كه آن حضرت در ادامه مىفرمايند: «و نحن نحتاط»، يعنى ما در مقام عمل احتياط مىكنيم. ملاحظه مىشود كه امام عليه السلام تصريح نمىكنند كه آن شخص نيز بايد احتياط كنند، بلكه فقط احتياط را به خودشان نسبت مىدهند. پس اينكه مىفرمايند «ما احتياط مىكنيم»، قرينه بسيار واضحى است بر اينكه توصيه به احتياط ارشادى است نه مولوى، وگرنه به صورت صريح شخص را دستور به احتياط و حذر كردن از ازدواج با چنين زنى مىدادند.
سوّم: اينكه هيچ فقيهى بر اساس اين روايت، وجوب اجتناب از ازدواج با زنى كه بر طبق مذاهب ديگر طلاق داده شده را صادر نمىكند.
از آن بالاتر، ولو آن كه اين حكم را از روايت استفاده نكند، بين اين روايت و روايات قاعده الزام، تنافى و تعارضى ملاحظه نمىكند، همين امر قرينهاى بسيار واضح است بر اينكه احتياط در اين روايت ارشادى است نه مولوى، و وجوب اجتناب نمىآورد.
پاسخ به دو ابهام
ابهام اول:
چه بسا گفته شود كه احتياط براى ائمّه معنا ندارد، زيرا احتياط براى افراد جاهل است، در حالى كه ائمّه معصومين عليهم السلام عالم به همه