تفسيراحسن‌الحديث - قرشی، سید علی اکبر - الصفحة ٤٨٥ - نکتهها

آن حضرت چون این آیه را می‌خواند به گریه می‌افتاد رجوع شود به نکته‌ها.
جمله وَ نَزَّلْنا ... شاید توجیه صدر آیه باشد یعنی کتاب را برای روشن شدن هر چیزی و از جمله روشن شدن مسئله شهادت، نازل کرده‌ایم، مسئله شهادت نیز از مصادیق «کل شی‌ء» است. غرض از «کل شی‌ء» همه چیزهایی است که در هدایت شدن به آنها احتیاج هست نه تمام اشیاء جهان، به عبارت دیگر: این کلّیت نسبی است، باید دانست که تبیان و هدی راجع به عموم مردم رحمت و بشری خاص مسلمین است که به دستورهای قرآن مطیع هستند
«عن الصادق علیه السلام ان اللَّه انزل فی القرآن تبیان کل شی‌ء و اللَّه ما ترک شیئا یحتاج الیه العباد ...».

نکته‌ها

شاهدان اعمال: یکی از مسائل پیچیده قیامت مسئله شهادت گواهان بشری از قبیل رسولان و امامان و مانند آنها، بر اعمال انسانهاست چه کسانی گواه هستند؟ و به گناه گناهکاران گواهی خواهند داد یا به اعمال مردم اعم از نیکوکاران و بدکاران؟ آیا فقط پیامبران دارای این منصب هستند یا کسان دیگر هم؟ آیا به اعمال همه امت گواهی خواهند داد یا به اعمال کسانی که با آنها همزمان بوده‌اند؟ با وجود نامه اعمال و شهادت اعضاء و مانند آن، چه احتیاجی به این شهادت هست؟ در این زمینه در ذیل آیه ٤١ از سوره نساء به طور مختصر سخن گفته‌ایم اینک آیات را بررسی می‌کنیم این آیات چند دسته‌اند:
اول آیاتی که محل شهادت را بیان می‌کنند که به چه عملی شهادت خواهند داد.
١- وَ مَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَری عَلَی اللَّهِ کَذِباً أُولئِکَ یُعْرَضُونَ عَلی رَبِّهِمْ وَ یَقُولُ الْأَشْهادُ هؤُلاءِ الَّذِینَ کَذَبُوا عَلی رَبِّهِمْ أَلا لَعْنَةُ اللَّهِ عَلَی الظَّالِمِینَ هود/ ١٨، این