تفسيراحسن‌الحديث - قرشی، سید علی اکبر - الصفحة ٢٦١ - نکتهها

نکته‌ها

محو و اثبات: در زمینه آیه یَمْحُوا اللَّهُ ما یَشاءُ وَ یُثْبِتُ گفته شد که آن نسبت به آیه ما قبل درباره نسخ شریعتهاست ولی در عین حال یک قاعده کلی است و اطلاق آن می‌رساند که خدا روی وجود علل و مقتضیات بعضی از چیزها را محو و اثبات یعنی سرنوشتها را عوض می‌کند مثلا در بیان حضرت موسی که به قوم خود فرمود: ادْخُلُوا الْأَرْضَ الْمُقَدَّسَةَ الَّتِی کَتَبَ اللَّهُ لَکُمْ اگر به حرف موسی گوش داده وارد زمین فلسطین می‌شدند در آنجا ساکن می‌شدند ولی به حرف موسی اهمیت نداده و داخل نشدند، تقدیر برگشت و خدا فرمود: فَإِنَّها مُحَرَّمَةٌ عَلَیْهِمْ أَرْبَعِینَ سَنَةً یَتِیهُونَ فِی الْأَرْضِ لازم است در اینجا چند روایت نقل شود:
١- امام سجاد علیه السّلام می‌فرمود: اگر آیه‌ای در قرآن نبود به شما از هر آنچه تا قیامت می‌شد خبر می‌دادم امام باقر فرماید گفتم کدام آیه است فرمود:
یَمْحُوا اللَّهُ ما یَشاءُ وَ یُثْبِتُ وَ عِنْدَهُ أُمُّ الْکِتابِ.
٢-
«عن ابی عبد اللَّه علیه السلام قال: ما بعث اللَّه نبیا حتی یأخذ علیه ثلث خصال الاقرار للَّه بالعبودیة و خلع الانداد و ان اللَّه یقدم ما یشاء و یؤخر ما یشاء».
٣- فضیل گوید: از امام باقر علیه السّلام شنیدم می‌فرمود: علم خدا دو تا است یکی آنکه به ملائکه و رسل و انبیاء تعلیم کرده است دیگری علمی است که نزد