تفسيراحسنالحديث - قرشی، سید علی اکبر - الصفحة ٤٥٥ - شرحها
الکذب: کذب (بر وزن جسر): دروغ گفتن و به فتح کاف و کسر ذال:
دروغ.
لا جرم: لا بد، لا محاله، ناچار.
مفرطون: فرط: تقدم و جلو افتادن افراط: تجاوز بیشتر، تفریط کوتاهی و تقصیر بیشتر. «مفرطون» به صیغه مفعول: جلو افتادگان.
شرحها
در این آیات مقداری از بدعتهای مشرکان نقل شده است، از جمله اینکه
میگفتند: فلان مقدار از کشت، مال معبودهای ماست به خدا نسبت دختران
میدادند، دختر را عار و ننگ میدانستند و از شنیدن ولادت آن پر از خشم
میشدند و به فکر زنده بگور کردن میافتادند خدا کارش بر مهلت است و گرنه
معاقب میشدند، شیطان اعمال بد مشرکان را در نظرشان آراسته است، پیامبران
برای اصلاح انسانها آمدهاند، این افسانهها و بدعتها سرگرمشان کرده و از
درک واقعیات محرومشان کرده بود، پیامبران چراغ هدایت به دست، انسان را بترک
افسانهها و درک واقعیات میخواندند.
٥٦- وَ یَجْعَلُونَ لِما لا
یَعْلَمُونَ نَصِیباً مِمَّا رَزَقْناهُمْ تَاللَّهِ لَتُسْئَلُنَّ عَمَّا
کُنْتُمْ تَفْتَرُونَ به نظر میآید مراد از «یجعلون» همانست که در سوره
انعام/ ١٣٦ گذشت وَ جَعَلُوا لِلَّهِ مِمَّا ذَرَأَ مِنَ الْحَرْثِ وَ
الْأَنْعامِ نَصِیباً فَقالُوا هذا لِلَّهِ بِزَعْمِهِمْ وَ هذا
لِشُرَکائِنا فَما کانَ لِشُرَکائِهِمْ فَلا یَصِلُ إِلَی اللَّهِ ... که
مقداری از کشت را مال معبودها دانسته و برای آنها صرف میکردند، واو در وَ
یَجْعَلُونَ ظاهرا برای استیناف است، مراد از «لما» اصنام و فاعل لا
یَعْلَمُونَ ظاهرا «لما» است باعتبار معنایش