نبوت از ديدگاه قرآن و روايات - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٤٢
خلاصه معجزه بر خلاف اصل عليت نيست، زيرا قانون عليت دو معنا دارد: ١- معلول بدون علت تحقق نمىيابد. ٢- هر معلولى علت خاص دارد؛ ولى علت منحصر يك پديده را نمىشود با عقل و تجربه تعيين كرد؛ پس اگر كشف شد كه پديدهاى از راه علت جديدى نيز حاصل مىشود، اين نقض قانون عليّت نيست و علّت جديد دو گونه است: مادى و غير مادى. علت غيرمادى يا قابل تحصيل و تعليم و تعلّم هست و يا نيست كه اخير معجزه است، پس معجزه، علّت قرارگرفتن يك امر غيرمادى براى پديدههاى مادى است و آن علّت چيزى در نفس انبياست كه تحصيل آن براى ديگران مقدور نيست.
معجزه يك برهان عقلى بر اثبات رابطه وحى است نه يك دليل اقناعى، زيرا بعد از اثبات امكان وجود رابطه وحى، اگر كسى مدعى نبوت شد و معجزهاش را دليل آن قرار داد، در صورتى كه دروغگو باشد بر خداوند قبيح است كه به او معجزه دهد.
همچنين، معجزه فقط براى اثبات نبوت و اتمام حجت است؛ از اين رو درخواست معجزه بدون انگيزه حقيقتجويى، پذيرفته نمىشد.
پرسش ١- چرا اعجاز مخالف اصل عليت نيست؟
٢- آيا معجزه محال است؟ توضيح دهيد.
٣- آيا انجام كارهاى خلاف عادت به وسيله پيامبران، مخالف سنت الهى است؟
٤- چگونه معجزه برهان عقلى بر نبوت است؟
٥- چرا پيامبران به پيشنهاد هر معجزهاى پاسخ مثبت نمىدادند؟