تاريخ زندگانى امام صادق(ع)
 
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص

تاريخ زندگانى امام صادق(ع) - رفیعی، علی - الصفحة ٢٢٨

چگونگى صرف اموال پرسيد. امام (ع) در پاسخى مفصّل، تمامى راهها و انواع معيشت رايج ميان مردم را بر چهار نوع تقسيم كرد و بخشهاى حلال و حرام هر يك را به تفكيك برشمرد. سپس در مقام بيان انواع معيشت، به مسأله «ولايت» و حكومت بر مردم، شامل زمامدار جامعه، دولتمردان، استانداران، فرمانداران تا دون رتبه‌ترين كارمندان، به عنوان نخستين نوع اشاره كرده مى‌فرمايد: ولايت دو قسم است: يكى ولايت حاكمان عادل كه خداوند فرمان داده ولايتشان را گردن نهند و آنان را به منصب فرمانروايى و زمامدارى نصب كنند و نيز حاكميّت واليان زير دست و زير دست تر تا پايين ترين رتبه آنان را كه هر يك به نوعى بر زير دستان فرمان مى‌رانند، بپذيرند. نوع ديگر، ولايت حاكمان جور و عمّال آنان تا پايين ترين فرد ايشان كه به نحوى بر زير دستان حكومت دارند.
سپس درباره قسم نخست ولايت و زمامدارى فرمود:
«فَوَجْهُ الْحَلالِ مِنَ الوِلايَةِ وِلايَةُ الْوالِى الْعادِلِ الَّذى‌ امَرَ اللَّهُ بِمَعْرِفَتِه‌ وَ وِلايَتِه‌، وَ الْعَمَلِ لَهُ فى‌ وِلايَتِه‌ وَ وِلايَةِ وُلاتِه‌ وَ وُلاةِ وُلاتِه‌ بِجَهَةِ ما ام تاريخ زندگانى امام صادق(ع) ٢٣٣ كار فقط براى خدا ص : ٢٣٢ َرَ اللَّهُ بِهِ الْوالِىَ الْعادِلَ بِلازِيادَةٍ فيما انْزَلَ اللَّهُ بِه‌ وَ لا نُقْصانٍ وَ لا تَحْريفٍ لِقَوْلِه‌ وَ لا تَعَدٍّ لِامْرِهِ الى غَيْرِه‌.
فَاذا صارَ الْوالِىُ والِىَ عَدْلٍ بِهذِهِ الْجَهَةِ، فَالْوِلايَةُ لَهُ وَ الْعَمَلُ مَعَهُ وَ مَعُوْنَتُهُ فى‌ وِلايَتِه‌ وَ تَقْوِيَتُهُ حَلالٌ مُحَلَّلٌ، وَ حَلالُ الْكَسْبِ مَعَهُمْ. وَ ذلِكَ انَّ فى‌ وِلايَةِ والِى الْعَدْلِ وَ وُلاتِه‌ احْياءُ كُلِّ حَقٍّ وَ كُلِّ عَدْلٍ وَ امامَةُ كُلِّ ظُلْمٍ وَ جَوْرٍ وَ فَسادٍ، فَلِذلِكَ كانَ السَّاعى فى تَقْوِيَةِ سُلْطانِه‌ وَ الْمُعينُ لَهُ عَلى وِلايَتِه‌ سا عِيَةً الى طاعَةِ اللَّهِ مُقَوِّياً لِدينِه‌.» «١» وجه حلال «ولايت»، زمامدارى فرمانرواى عادلى است كه خداوند به شناسايى او و پذيرش فرمانروايى‌اش و نيز كار كردن براى او در ولايتش و ولايت نايبان و نايبان نايبان او امر كرده است، و اين بدان دليل است كه خداوند به والى و زمامدار دادگر فرمان داده است كه طبق حكم خدا- بى هيچ كم و بيش در آنچه خداوند آن را فرود آورده و نيز بدون آنكه سخنانش را تحريف كننديا از فرمانش تخلف ورزند- عمل كند.
و چنانچه حاكم، بدانگونه كه گفتم، دادگستر باشد، حكومت از جانب او، و كار كردن در