* خلاصه درس‌ سازمانهاى بين المللى و منطقه‌اى در عرصه روابط بين الملل از اهميت بسزايى برخوردارند. اين اهميت از آنجا ناشى مى‌شود كه حيات ملتها و دولتها به هم وابسته شده و تنها از طريق همكارى در سازمانهاى بين المللى و منطقه‌اى است كه مى‌توان به صلح، امنيت، توسعه و ترقى دست يافت.
سازمانهاى بين المللى، تأسيساتى‌ سازمانهاى بين‌المللى و منطقه‌اى ٣٦ سازمانها و نهادهاى بين المللى غير دولتى انتفاعى ص : ٣٤ هستند كه براى پاسخگويى به نيازهاى گوناگون جامعه‌هاى مختلف انسانى به وجود آمده‌اند.
سازمانهاى منطقه‌اى، تشكيلاتى هستند كه در يك منطقه جغرافيايى براى نيل به اهداف مشترك ايجاد مى‌شوند.
مهمترين علل پيدايش سازمانهاى بين المللى عبارتند از:
١- جنگهاى بين المللى و خطر بالقوه جنگهاى بزرگ در آينده.
٢- انقلابهاى تكنولوژيك و روابط متقابل در دنياى نوين.
٣- حفظ و كنترل صلح و امنيت بين المللى توسط قدرتهاى بزرگ.
عواملى كه در ايجاد سازمانهاى منطقه‌اى نقش داشته و دارند، متعددند. برخى از آنها عبارتند از:
امكان به كارگيرى آسانتر امكانات در يك منطقه جهت رسيدن به اهداف مشترك، وابستگى متقابل كشورها، زمينه‌هاى همكارى قبلى، انديشه‌هاى وحدت گرايانه منطقه‌اى و احساس خطر مشترك و نياز به همكاريهاى بيشتر در مقابل دشمن مشترك.
نقشى كه سازمانهاى بين المللى و منطقه‌اى در سياست بين الملل ايفا مى‌كنند، وابسته به اراده دولتهاى عضو است. اگر دولتها در تفويض اختيارات و صلاحيتها به اين سازمانها، از خود توافق بيشترى نشان دهند، سازمانهاى بين المللى و منطقه‌اى از توانمندى ويژه‌اى بهره‌مند مى‌شوند، امّا اگر دولتها در پذيرش تصميمها و اقدامات اين سازمانها سرباز زنند، آنان از قدرت مانور كمترى برخوردار مى‌شوند.