تاريخ نيروى دريايى اسلام در مصر و شام(ج2) - سید العزیز سالم - الصفحة ٢٥
كشتيهايى كه در آنجا ساخته بود پرده بردارى كرد وسپس دردريا به حركت درآمد وبه كاخ ابن عينى رسيد و از آنجا رهسپار قلعه گرديد وزنها باهلهله وتاجهاى گل وى راهمراهى مى كردند.» «١» ابن اياس مىافزايد:
درحوادث سال بعد (٩٢٨ ميلادى) گروهى ازنجّارها وكشتى سازان مركز صنعتى روضه، درحاليكه قرآنها راروى سر داشتند به سوى ملك الامراء به حركت درآمدند وفرياد مىزدند «خداوندسلطان سليمان رايارى كند» ملك الامراء در آغاز تصوّر كرد آنان از جامع الازهر آمدهاند، امّا بعد برايش روشن شد كه آنها نجّاران و كشتى سازان هستند وبراى شكايت از شخص ناظر بركشتى هايى كه ملك الامراء آنها را در جزيره ساخته است وبدانها ستم رواداشته بود بدينجا آمدهاند وآنگاه كه داد وفرياد آنها زياد شد، ملك الامراء به محافظين اطراف خود دستور به ضرب وشتم آنها داد وهمه آنها پراكنده شدند. «٢» ٢- مركز صنعتى مصر (فسطاط) ياصنايع كشتى سازى اين مركز رامحمّد بن طغج اخشيد درسال ٩٣٦ ميلادى درساحل مصر قديم تأسيس كرد ودر دوران فاطميان وايّوبيان و مماليك هم چنان فعّال بود.
مقريزى مىگويد:
«فرمانرواى پيروز، صلاح الدّين ايّوبى دراين مركز شناورهاى زيادى ساخت وآنهارابه وسيله شتر از قاهره بالشكرى انبوه براى درهم شكستن قلعه ايله، «٣» بدان سامان حمل نمود. فرنگيان آن جزيره رابه تصرّف خود در آورده بودند، وى در ربيع الاوّل سال ٥٦٦ هجرى (١١٧٠ م) باآنها به پيكار برخواست وباتدارك شناورها ومرمت آنها، اين كشتيهارابه دريا انداخت وآنها راپراز نيروى رزمى