الکلام اللطیف؛ شرح فارسی بر تصریف - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٨٨ - صرف اجوف يائى

و يخاف و يهاب: « يخاف » يعنى (مى‌ترسد) و « يهاب » نيز يعنى (مى‌ترسد).

و اعتلالهما بالنّقل و القلب: زيرا اصل « يخاف » ، « يخوف » و « يهاب » ، « يهيب » بود فتحه واو و ياء را ابتداء بماقبل نقل داده سپس واو و ياء ماقبل مفتوح را به الف قلب نموديم.

متن: و يدخل الجازم، فيسقط العين اذا سكن ما بعده و تثبت اذا تحرّك.

تقول: لم يصن، لم يصونا، لم يصونوا، لم تصن، لم تصونا، لم يصنّ الى آخره.

و كذا قياس لم يبع، لم يبيعا، لم يبيعوا و لم يخف، لم يخافا، لم يخافوا.

و قس عليه الامر نحو: صن، صونا، صونوا، صوني، صونا، صنّ.

ترجمه:

و جازم بر آن داخل شده پس عين الفعل زمانيكه مابعدش ساكن باشد ساقط شده و در صورتيكه مابعد متحرّك باشد محفوظ مى‌ماند چنانچه مى‌گوئى:

لم يصن: حفظ نكرده است يكمرد غائب در گذشته.

لم يصونا: حفظ نكرده‌اند دو مرد غائب در گذشته.

لم يصونوا: حفظ نكرده‌اند مردان غائب در گذشته.

لم تصن: حفظ نكرده است يكزن غائب در گذشته.

لم تصونوا: حفظ نكرده‌اند دو زن غائب در گذشته.

لم يصنّ: حفظ نكرده‌اند زنان غائب در گذشته.

تا آخر صيغه‌هاى چهارده‌گانه.