الکلام اللطیف؛ شرح فارسی بر تصریف - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٢ - مقصود از اقسام مذكور

واو، ياء و الفى كه از « واو » يا « ياء » منقلب شده باشد.

و التّضعيف: يعنى تشديد.

متن:

امّا الثّلاثى المجرّد، فان كان ماضيه على « فعل » مفتوح العين فمضارعه « يفعل » بضمّ العين او « يفعل » بكسرها نحو:

نصر، ينصر و ضرب، يضرب.

ترجمه:

امّا فعل ثلاثى مجرّد، پس اگر ماضى آن بر وزن « فعل » كه عين الفعلش مفتوح است باشد پس مضارع آن بر وزن « يفعل » مضموم العين يا بر وزن « يفعل » مكسور العين مى‌باشد مانند:

نصر، ينصر (مثال است براى ماضى مفتوح العين كه مضارعش مضموم العين مى‌باشد).

و ضرب، يضرب (مثال است براى ماضى مفتوح العين كه مضارعش مكسور العين مى‌باشد).

شرح‌

فان كان ماضيه على الخ: ضمير در « ماضيه » به ثلاثى مجرّد برمى‌گردد.

فمضارعه يفعل: ضمير در « مضارعه » به فعل مفتوح العين برمى‌گردد.

بكسرها: يعنى بكسر عين الفعل.

نصر، ينصر: يعنى كمك كرد، كمك مى‌كند.

ضرب، يضرب: يعنى زد، مى‌زند.