جواهر الفرایض در ارث (ترجمه) - الطوسي، الخواجة نصير الدين - الصفحة ٨٨ - فصل
پيدا مىكند يا به هر دو ردّ مىشود اختلاف است.
آنچه تا كنون ذكر شد بحث اخوه (برادران و خواهران ميت يا كلاله) بود و از اين پس بحث اولاد اخوه يا اولاد كلاله مطرح مىشود:
اولاد خواهران و برادران چه پدرى و چه مادرى، چه پدرى و چه مادرى، جانشين پدران و مادران خود مىشوند و نصيب «من يتقرب به» را ارث مىبرند لذا اگر يك نفر باشد همه مال را ارث مىبرد. و اگر متعدد باشند و همه مذكّر يا مؤنث باشند آن نصيب را ميان خود به طور مساوى تقسيم مىكنند، و اگر مذكر و مؤنث اجتماع كرده باشند در اين صورت اگر اولاد خواهران يا برادران پدرى و مادرى يا پدرى باشند بر اساس آيه «لِلذَّكَرِ مِثْلُ حَظِّ الْأُنْثَيَيْنِ» مال را تقسيم مىكنند. و اگر اولاد خواهران يا برادرانمادرى باشند مال را به طور مساوى تقسيم مىكنند و تفاوتى ندارد كه اولاد يك برادر باشند يا اولاد يك خواهر يا اولاد خواهران و برادران متعدّد باشند با توجه به اين مطالب در مورد اولاد كلاله، فروعات زير مطرح است:
١. اولاد برادر پدرى و مادرى يا پدرى چه مذكر باشند چه مؤنث و چه متفرّق، اگر در كنارشان اولاد برادر امّى نباشد همه مال را مىبرند و اگر در كنارشان اولاد برادر مادرى باشد باقى بعد از فرض به اولاد كلاله پدرى و مادرى يا پدرى داده مىشود زيرا اينها نيز بسان پدر خود سهم قرآنى ندارند.
٢. اولاد خواهر پدرى و مادرى يا پدرى تنها ٢ را كه سهم مادرشان باشد ارث مىبرند مگر در رتبه آنها شخص ديگرى نباشد كه در اين نصف ديگر نيز به آنها ردّ مىشود. و اگر با آنها (اولاد خواهر پدرى و مادرى يا پدرى) اولاد برادر مادرى يا اولاد برادران مادرى وجود داشته باشد ٦ (اگر متقرّب به مادر يك نفر باشد) يا ٦ (اگر متقرب به مادر متعدد باشد) به اولاد خواهر پدرى و مادرى داده مىشود و به اولاد كلاله مادرى على الأصحّ چيزى رد نمىشود.
٣. اولاد دو يا چند خواهر پدرى و مادرى يا پدرى، ٣ به فرض و بقيّه را به ردّ ارث مىبرند.
٤. اگر اولاد كلاله پدرى و مادرى نباشد اولاد كلاله پدرى جانشين وى مىشوند و أحدى از متقرّبين به پدر با وجود متقرّبين به پدرى و مادرى ارث نمىبرند.
٥. اولاد برادر يا خواهر مادرى به طور مساوى ٦ ارث مىبرند هر چند متعدد باشند و از حيث مذكر و مؤنث بودن تفاوت داشته باشند.
٦. اولاد دو كلاله امى (چه دو كلاله مذكر باشند، چه مؤنث و چه متفرّق) ٣ (/ ٦) مىبرند و هرگروهى نصيب «مَن يتقرّب به» را مىبرد، و در صورت تعدّد ميان خود به طور مساوى تقسيم مىكنند مثلاً اگر ميت يك خواهر و يك برادر داشته باشد سهم آنها ٣ (/ ٦) است كه ٦ به اولاد برادر تعلّق مىگيرد هر چند يك نفر باشد و ٦ هم به اولاد خواهر داده مىشود هر چند صد نفر