مأساة الزهراء عليها السلام
(١)
٧ ص
(٢)
٩ ص
(٣)
١٣ ص
(٤)
١٣ ص
(٥)
١٣ ص
(٦)
١٥ ص
(٧)
١٥ ص
(٨)
١٦ ص
(٩)
١٦ ص
(١٠)
١٩ ص
(١١)
١٩ ص
(١٢)
٢٠ ص
(١٣)
٢١ ص
(١٤)
٢٢ ص
(١٥)
٢٢ ص
(١٦)
٢٣ ص
(١٧)
٢٤ ص
(١٨)
٢٥ ص
(١٩)
٢٥ ص
(٢٠)
٢٧ ص
(٢١)
٢٨ ص
(٢٢)
٢٩ ص
(٢٣)
٣٢ ص
(٢٤)
٣٣ ص
(٢٥)
٣٣ ص
(٢٦)
٣٥ ص
(٢٧)
٣٥ ص
(٢٨)
٣٦ ص
(٢٩)
٣٧ ص
(٣٠)
٣٧ ص
(٣١)
٤٢ ص
(٣٢)
٥١ ص
(٣٣)
٥٢ ص
(٣٤)
٥٤ ص
(٣٥)
٥٥ ص
(٣٦)
٥٧ ص
(٣٧)
٦٧ ص
(٣٨)
٦٩ ص
(٣٩)
٧٠ ص
(٤٠)
٧١ ص
(٤١)
٧٣ ص
(٤٢)
٧٣ ص
(٤٣)
٧٥ ص
(٤٤)
٧٥ ص
(٤٥)
٧٦ ص
(٤٦)
٧٨ ص
(٤٧)
٨٠ ص
(٤٨)
٨٠ ص
(٤٩)
٨٢ ص
(٥٠)
٨٣ ص
(٥١)
٨٧ ص
(٥٢)
٨٧ ص
(٥٣)
٨٧ ص
(٥٤)
٨٧ ص
(٥٥)
٨٨ ص
(٥٦)
٨٩ ص
(٥٧)
٩٠ ص
(٥٨)
٩١ ص
(٥٩)
٩٢ ص
(٦٠)
٩٢ ص
(٦١)
٩٣ ص
(٦٢)
٩٣ ص
(٦٣)
٩٤ ص
(٦٤)
٩٥ ص
(٦٥)
٩٩ ص
(٦٦)
١٠١ ص
(٦٧)
١٠٢ ص
(٦٨)
١٠٢ ص
(٦٩)
١٠٣ ص
(٧٠)
١٠٤ ص
(٧١)
١٠٥ ص
(٧٢)
١٠٥ ص
(٧٣)
١٠٦ ص
(٧٤)
١٠٦ ص
(٧٥)
١٠٩ ص
(٧٦)
١٠٩ ص
(٧٧)
١١١ ص
(٧٨)
١١٦ ص
(٧٩)
١٢٣ ص
(٨٠)
١٢٨ ص
(٨١)
١٣٢ ص
(٨٢)
١٤٣ ص
(٨٣)
١٤٤ ص
(٨٤)
١٤٧ ص
(٨٥)
١٤٩ ص
(٨٦)
١٤٩ ص
(٨٧)
١٥١ ص
(٨٨)
١٩٦ ص
(٨٩)
١٩٦ ص
(٩٠)
٢٢١ ص
(٩١)
٢٢١ ص
(٩٢)
٢٢٣ ص
(٩٣)
٢٢٥ ص
(٩٤)
٢٢٩ ص
(٩٥)
٢٣٠ ص
(٩٦)
٢٣٤ ص
(٩٧)
٢٣٤ ص
(٩٨)
٢٣٧ ص
(٩٩)
٢٣٧ ص
(١٠٠)
٢٣٩ ص
(١٠١)
٢٤٠ ص
(١٠٢)
٢٤٠ ص
(١٠٣)
٢٤٠ ص
(١٠٤)
٢٤١ ص
(١٠٥)
٢٤٢ ص
(١٠٦)
٢٤٢ ص
(١٠٧)
٢٤٣ ص
(١٠٨)
٢٤٤ ص
(١٠٩)
٢٤٦ ص
(١١٠)
٢٤٧ ص
(١١١)
٢٥٢ ص
(١١٢)
٢٥٣ ص
(١١٣)
٢٥٣ ص
(١١٤)
٢٥٥ ص
(١١٥)
٢٥٦ ص
(١١٦)
٢٦٢ ص
(١١٧)
٢٦٣ ص
(١١٨)
٢٦٣ ص
(١١٩)
٢٦٤ ص
(١٢٠)
٢٦٥ ص
(١٢١)
٢٦٦ ص
(١٢٢)
٢٧٣ ص
(١٢٣)
٢٧٣ ص
(١٢٤)
٢٧٥ ص
(١٢٥)
٢٧٥ ص
(١٢٦)
٢٧٦ ص
(١٢٧)
٢٧٧ ص
(١٢٨)
٢٧٨ ص
(١٢٩)
٢٧٩ ص
(١٣٠)
٢٧٩ ص
(١٣١)
٢٨٥ ص
(١٣٢)
٢٨٥ ص
(١٣٣)
٢٨٧ ص
(١٣٤)
٢٨٧ ص
(١٣٥)
٢٨٨ ص
(١٣٦)
٢٩٩ ص
(١٣٧)
٣٠٠ ص
(١٣٨)
٣٠٣ ص
(١٣٩)
٣٠٣ ص
(١٤٠)
٣٠٣ ص
(١٤١)
٣٠٨ ص
(١٤٢)
٣١١ ص
(١٤٣)
٣١١ ص
(١٤٤)
٣١٣ ص
(١٤٥)
٣١٤ ص
(١٤٦)
٣١٧ ص
(١٤٧)
٣١٩ ص
(١٤٨)
٣٢٣ ص
(١٤٩)
٣٢٣ ص
(١٥٠)
٣٢٥ ص
(١٥١)
٣٢٩ ص
(١٥٢)
٣٣٢ ص
(١٥٣)
٣٣٧ ص
(١٥٤)
٣٤١ ص
(١٥٥)
٣٤٣ ص
(١٥٦)
٣٤٥ ص
(١٥٧)
٣٥٠ ص
(١٥٨)
٣٥٢ ص
(١٥٩)
٣٥٥ ص
(١٦٠)
٣٥٧ ص
(١٦١)
٣٦١ ص
 
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص
٣٥٤ ص
٣٥٥ ص
٣٥٦ ص
٣٥٧ ص
٣٥٨ ص
٣٥٩ ص
٣٦٠ ص
٣٦١ ص
٣٦٢ ص
٣٦٣ ص
٣٦٤ ص
٣٦٥ ص
٣٦٦ ص
٣٦٧ ص
٣٦٨ ص
٣٦٩ ص
٣٧٠ ص
٣٧١ ص
٣٧٢ ص
٣٧٣ ص
٣٧٤ ص
٣٧٥ ص
٣٧٦ ص
٣٧٧ ص
٣٧٨ ص
٣٧٩ ص
٣٨٠ ص
٣٨١ ص
٣٨٢ ص
٣٨٣ ص
٣٨٤ ص
٣٨٥ ص
٣٨٦ ص
٣٨٧ ص
٣٨٨ ص
٣٨٩ ص
٣٩٠ ص
٣٩١ ص
٣٩٢ ص
٣٩٣ ص
٣٩٤ ص
٣٩٥ ص
٣٩٦ ص
٣٩٧ ص
٣٩٨ ص
٣٩٩ ص
٤٠٠ ص
٤٠١ ص
٤٠٢ ص
٤٠٣ ص
٤٠٤ ص

مأساة الزهراء عليها السلام - العاملي، جعفر مرتضى - الصفحة ٢٣١

عن مسوح من شعر، تستر من بداخلها من حر الشمس، وغيره.

ويدل على ذلك: قول الحسن البصري: .. كنت أدخل بيوت رسول الله (ص) وأنا غلام مراهق، وأنال السقف بيدي، وكان لكل بيت حجرة، وكانت حجره من أكسية من شعر، مربوط في خشب عرعر [١] .

فقد وصف أمير المؤمنين (عليه السلام) بيوت آل النبي في عهده صلى الله عليه وآله وسلم، فكان مما قاله:

.. ونحن أهل بيت محمد (ص) لا سقوف لبيوتنا، ولا أبواب، ولا ستور إلا الجرائد [٢] ، وما أشبهها. ولا وطاء لنا، ولا دثار علينا يتداول الثوب الواحد في الصلاة أكثرنا، ونطوي الليالي والأيام عامتنا، وربما أتانا الشئ مما أفاء الله علينا، وصيره خاصة لنا دون غيرنا، ونحن على ما وصفت من حالنا ; فيؤثر به رسول الله أرباب النعم والأموال، تألفا منه لهم.. [٣] .

فأمير المؤمنين إذن يصف حالة الفقر المدقع الذي كان يعاني منه أهل البيت (عليهم السلام)، ويذكر إيثار رسول الله (صلى الله عليهوآله وسلم) حتى أهل النعم والأموال بما يتوفر لديه منها، مع ملاحظة: أن أبواب أهل البيت (عليهم السلام) بيوتهم كانت من جريد النخل الذي هو أصل السعفة بعد جرد الخوص عنها، أما غيرهم (عليهم السلام) فكان لبيوتهم ستائر، وكانت أبوابها من غير جريد النخل


[١] وفاء الوفاء: ج ٢ ص ٥٤١، وراجع ص ٤٦٣.

[٢] الجريد: الذي يجرد عنه الخوص ولا يسمى جريدا ما دام عليه الخوص. وإنما يسمى سعفا. وراجع لسان العرب ج ٢ ص ٢٣٧. وصحاح اللغة للجوهري.

[٣] البحار: ج ٣٨ ص ١٧٥، والخصال ج ٢ ص ٣٧٣ و ٣٧٤.