مأساة الزهراء عليها السلام
(١)
٧ ص
(٢)
٩ ص
(٣)
١٣ ص
(٤)
١٣ ص
(٥)
١٣ ص
(٦)
١٥ ص
(٧)
١٥ ص
(٨)
١٦ ص
(٩)
١٦ ص
(١٠)
١٩ ص
(١١)
١٩ ص
(١٢)
٢٠ ص
(١٣)
٢١ ص
(١٤)
٢٢ ص
(١٥)
٢٢ ص
(١٦)
٢٣ ص
(١٧)
٢٤ ص
(١٨)
٢٥ ص
(١٩)
٢٥ ص
(٢٠)
٢٧ ص
(٢١)
٢٨ ص
(٢٢)
٢٩ ص
(٢٣)
٣٢ ص
(٢٤)
٣٣ ص
(٢٥)
٣٣ ص
(٢٦)
٣٥ ص
(٢٧)
٣٥ ص
(٢٨)
٣٦ ص
(٢٩)
٣٧ ص
(٣٠)
٣٧ ص
(٣١)
٤٢ ص
(٣٢)
٥١ ص
(٣٣)
٥٢ ص
(٣٤)
٥٤ ص
(٣٥)
٥٥ ص
(٣٦)
٥٧ ص
(٣٧)
٦٧ ص
(٣٨)
٦٩ ص
(٣٩)
٧٠ ص
(٤٠)
٧١ ص
(٤١)
٧٣ ص
(٤٢)
٧٣ ص
(٤٣)
٧٥ ص
(٤٤)
٧٥ ص
(٤٥)
٧٦ ص
(٤٦)
٧٨ ص
(٤٧)
٨٠ ص
(٤٨)
٨٠ ص
(٤٩)
٨٢ ص
(٥٠)
٨٣ ص
(٥١)
٨٧ ص
(٥٢)
٨٧ ص
(٥٣)
٨٧ ص
(٥٤)
٨٧ ص
(٥٥)
٨٨ ص
(٥٦)
٨٩ ص
(٥٧)
٩٠ ص
(٥٨)
٩١ ص
(٥٩)
٩٢ ص
(٦٠)
٩٢ ص
(٦١)
٩٣ ص
(٦٢)
٩٣ ص
(٦٣)
٩٤ ص
(٦٤)
٩٥ ص
(٦٥)
٩٩ ص
(٦٦)
١٠١ ص
(٦٧)
١٠٢ ص
(٦٨)
١٠٢ ص
(٦٩)
١٠٣ ص
(٧٠)
١٠٤ ص
(٧١)
١٠٥ ص
(٧٢)
١٠٥ ص
(٧٣)
١٠٦ ص
(٧٤)
١٠٦ ص
(٧٥)
١٠٩ ص
(٧٦)
١٠٩ ص
(٧٧)
١١١ ص
(٧٨)
١١٦ ص
(٧٩)
١٢٣ ص
(٨٠)
١٢٨ ص
(٨١)
١٣٢ ص
(٨٢)
١٤٣ ص
(٨٣)
١٤٤ ص
(٨٤)
١٤٧ ص
(٨٥)
١٤٩ ص
(٨٦)
١٤٩ ص
(٨٧)
١٥١ ص
(٨٨)
١٩٦ ص
(٨٩)
١٩٦ ص
(٩٠)
٢٢١ ص
(٩١)
٢٢١ ص
(٩٢)
٢٢٣ ص
(٩٣)
٢٢٥ ص
(٩٤)
٢٢٩ ص
(٩٥)
٢٣٠ ص
(٩٦)
٢٣٤ ص
(٩٧)
٢٣٤ ص
(٩٨)
٢٣٧ ص
(٩٩)
٢٣٧ ص
(١٠٠)
٢٣٩ ص
(١٠١)
٢٤٠ ص
(١٠٢)
٢٤٠ ص
(١٠٣)
٢٤٠ ص
(١٠٤)
٢٤١ ص
(١٠٥)
٢٤٢ ص
(١٠٦)
٢٤٢ ص
(١٠٧)
٢٤٣ ص
(١٠٨)
٢٤٤ ص
(١٠٩)
٢٤٦ ص
(١١٠)
٢٤٧ ص
(١١١)
٢٥٢ ص
(١١٢)
٢٥٣ ص
(١١٣)
٢٥٣ ص
(١١٤)
٢٥٥ ص
(١١٥)
٢٥٦ ص
(١١٦)
٢٦٢ ص
(١١٧)
٢٦٣ ص
(١١٨)
٢٦٣ ص
(١١٩)
٢٦٤ ص
(١٢٠)
٢٦٥ ص
(١٢١)
٢٦٦ ص
(١٢٢)
٢٧٣ ص
(١٢٣)
٢٧٣ ص
(١٢٤)
٢٧٥ ص
(١٢٥)
٢٧٥ ص
(١٢٦)
٢٧٦ ص
(١٢٧)
٢٧٧ ص
(١٢٨)
٢٧٨ ص
(١٢٩)
٢٧٩ ص
(١٣٠)
٢٧٩ ص
(١٣١)
٢٨٥ ص
(١٣٢)
٢٨٥ ص
(١٣٣)
٢٨٧ ص
(١٣٤)
٢٨٧ ص
(١٣٥)
٢٨٨ ص
(١٣٦)
٢٩٩ ص
(١٣٧)
٣٠٠ ص
(١٣٨)
٣٠٣ ص
(١٣٩)
٣٠٣ ص
(١٤٠)
٣٠٣ ص
(١٤١)
٣٠٨ ص
(١٤٢)
٣١١ ص
(١٤٣)
٣١١ ص
(١٤٤)
٣١٣ ص
(١٤٥)
٣١٤ ص
(١٤٦)
٣١٧ ص
(١٤٧)
٣١٩ ص
(١٤٨)
٣٢٣ ص
(١٤٩)
٣٢٣ ص
(١٥٠)
٣٢٥ ص
(١٥١)
٣٢٩ ص
(١٥٢)
٣٣٢ ص
(١٥٣)
٣٣٧ ص
(١٥٤)
٣٤١ ص
(١٥٥)
٣٤٣ ص
(١٥٦)
٣٤٥ ص
(١٥٧)
٣٥٠ ص
(١٥٨)
٣٥٢ ص
(١٥٩)
٣٥٥ ص
(١٦٠)
٣٥٧ ص
(١٦١)
٣٦١ ص
 
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص
٣٥٤ ص
٣٥٥ ص
٣٥٦ ص
٣٥٧ ص
٣٥٨ ص
٣٥٩ ص
٣٦٠ ص
٣٦١ ص
٣٦٢ ص
٣٦٣ ص
٣٦٤ ص
٣٦٥ ص
٣٦٦ ص
٣٦٧ ص
٣٦٨ ص
٣٦٩ ص
٣٧٠ ص
٣٧١ ص
٣٧٢ ص
٣٧٣ ص
٣٧٤ ص
٣٧٥ ص
٣٧٦ ص
٣٧٧ ص
٣٧٨ ص
٣٧٩ ص
٣٨٠ ص
٣٨١ ص
٣٨٢ ص
٣٨٣ ص
٣٨٤ ص
٣٨٥ ص
٣٨٦ ص
٣٨٧ ص
٣٨٨ ص
٣٨٩ ص
٣٩٠ ص
٣٩١ ص
٣٩٢ ص
٣٩٣ ص
٣٩٤ ص
٣٩٥ ص
٣٩٦ ص
٣٩٧ ص
٣٩٨ ص
٣٩٩ ص
٤٠٠ ص
٤٠١ ص
٤٠٢ ص
٤٠٣ ص
٤٠٤ ص

مأساة الزهراء عليها السلام - العاملي، جعفر مرتضى - الصفحة ١٤٥

ونظن أن الفقرة الأخيرة هي من كلام عمر أبي النصر، لا من كلام مؤلف كتاب الإسناد في معرفة حجج الله . (والظاهر أن الصحيح هو: الإرشاد في معرفة حجج الله على العباد، وهو كتاب الإرشاد للمفيد رحمه الله).

ومهما يكن من أمر فإن من الواضح: أن هذه إهانة صريحة للزهراء، بأنها (ع) قد جزعت من قضاء الله سبحانه إلى هذه الدرجة.

مع أنها (ع) أتقى وأبر من أن يتوهم في حقها الجزع الذي يصل بها إلى حد التفريط بجنينها وقتله، وهي المرأة الصابرة المحتسبة، التي تقول لنسوة بني هاشم حين اجتمعن، وجعلن يذكرن النبي (ص): اتركن التعداد، وعليكن بالدعاء [١].

وقد أوصى رسول الله (ص) فاطمة (ع)، فقال: إذا أنا مت فلا تخمشي علي وجها، ولا ترخي علي شعرا، ولا تنادي بالويل، ولاتقيمي علي نائحة [٢] .

وقد أوصاها أيضا في هذه المناسبة بقوله: توكلي على الله، واصبري كما صبر آباؤك من الأنبياء [٣].

ولم تكن الزهراء (ع) لتخالف أمر أبيها، صلوات الله وسلامه عليه وعلى آله الطاهرين. ولا يمكن أن نتصورها تعصي الله انسياقاوراء عواطفها..


[١] البحار: ج ٢٢، ص ٥٢٢، عن الكافي. ومناقب ابن شهر آشوب، ج ١ ص ٢٩٤.

[٢] البحار: ج ٢٢ ص ٤٩٦، وفي هامشه عن الكافي: ج ٢ ص ٦٦.

[٣] البحار: ج ٢٢ ص ٥٠٢، وفي هامشه عن أمالي الشيخ الطوسي: ص ٣٢ و ٣٣.