توضيح المسائل - بهجت، محمد تقي - الصفحة ٢٧٢
خمس آن را بدهد.
(١٣٨٤) تاجر و كاسب و صنعتگر و مانند اينها از وقتى كه شروع به كاسبى مىكنند يك سال كه بگذرد، بايد خمس آنچه را كه از خرج سالشان زياد مىآيد بدهند، و كسى كه شغلش كاسبى نيست، اگر اتفاقا معامله اى كند و منفعتى ببرد، بعد از آن كه يك سال از موقعى كه فايده برده بگذرد، بايد خمس مقدارى را كه از خرج سالش زياد آمده بدهد.
(١٣٨٥) انسان مىتواند در بين سال هر وقت منفعتى به دستش آيد، خمس آن را بدهد و جايز است دادن خمس را تا آخر سال قمرى، تأخير بيندازد و اگر براى دادن خمس زراعت و مانند آن، كه مطابق سال شمسى انجام مىشود، سال خمسى را شمسى قرار دهد، اشكال ندارد.
(١٣٨٦) كسى كه مانند تاجر و كاسب بايد براى دادن خمس، سال قرار دهد، اگر منفعتى به دست آورد و در بين سال بميرد، بايد مخارج تا موقع مرگش را از آن منفعت كسر كنند و خمس باقيمانده را بدهند.
(١٣٨٧) اگر قيمت جنسى كه براى تجارت خريده بالا رود، و آن را نفروشد و در بين سال قيمتش پايين آيد، خمس مقدارى كه بالا رفته بر او واجب نيست.
(١٣٨٨) كسى كه چند رشته كسب دارد، مثلا اجاره ملك مىگيرد و خريد و فروش و زراعت هم مىكند، مىتواند براى همه درآمدهاى خود يك روز از سال را معين كند و آن را براى خود سال قرار دهد و آنچه از مخارج سالش زياد آمد، خمس دهد.
(١٣٨٩) خرج هايى را كه انسان براى به دست آوردن فايده مىكند، مانند دلالى و حمالى، مىتواند جزء مخارج ساليانه حساب نمايد.
(١٣٩٠) آنچه از منافع كسب در بين سال به مصرف خوراك، پوشاك، خريد اثاثيه، خريد منزل، جهيزيه دختر، عروسى، زيارت و مانند اينها مىرساند، در صورتى كه از شأن او زياد نباشد و زياده روى هم نكرده باشد، خمس ندارد.
(١٣٩١) چيزهايى كه در زندگى به آن احتياج دارد، مانند خانه، اثاثيه و جهيزيه دختر اگر نمىتواند يك دفعه آن را تهيه نمايد ولى مىتواند تدريجا در طول چند