تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٥ - هر گونه محبتى را پاسخ گوئيد

البخيل من يبخل بالسلام‌

:" بخيل كسى است كه حتى از سلام كردن بخل ورزد" [١] و در حديث ديگرى از امام باقر ع مى‌خوانيم:

ان اللَّه عز و جل يحب افشاء السلام‌

:" خداوند افشاء سلام را دوست دارد" [٢] منظور از افشاى سلام، سلام كردن به افراد مختلف است.

در احاديث، آداب فراوانى درباره سلام وارد شده از جمله اينكه: سلام تنها مخصوص كسانى نيست كه انسان با آنها آشنايى خاصى دارد، چنان كه در حديثى داريم كه از پيامبر اكرم ص سؤال شد اى العمل خير؟:" كدام عمل بهتر است؟" فرمود:

تطعم الطعام و تقرء السلام على من عرفت و من لم تعرف‌

:" اطعام طعام كن و سلام به كسانى كه مى‌شناسى و نمى‌شناسى بنما" [٣] و نيز در احاديث وارد شده كه سواره بر پياده، و آنها كه مركب گرانقيمتترى دارند به كسانى كه مركب ارزانتر دارند، سلام كنند، و گويا اين دستور يك نوع مبارزه با تكبر ناشى از ثروت و موقعيتهاى خاص مادى است، و اين درست نقطه مقابل چيزى است كه امروز ديده مى‌شود كه تحيت و سلام را وظيفه افراد پائينتر مى‌دانند و شكلى از استعمار و استعباد و بت‌پرستى به آن مى‌دهند، و لذا در حالات پيامبر ص مى‌خوانيم كه او به همه حتى به كودكان سلام مى‌كرد.

البته اين سخن منافات با دستورى كه در بعضى از روايات وارد شده كه افراد كوچكتر از نظر سن بر بزرگتر سلام كنند ندارد، زيرا اين يك نوع ادب و تواضع انسانى است و ارتباطى با مسئله اختلاف طبقاتى و تفاوت در ثروت و

[١] و [٢] اصول كافى ج ٢- باب التسليم.

[٣] تفسير فى ظلال ذيل آيه.