دیروز ما مساله غصب را عنوان کردیم و صحبت کردیم. بعد از مباحثه یکى از آقایان تذکر دادند که این مساله راقبلاً هم گفته بودى و این مساله یک دفعه دیگر صحبت شده است و این از مثل من بعید نیست براى این که انسان وقتى که سنش زیاد شد و کهولت بر او غلبه کرد همه قواى ایشان ضعیف مى شود. همان طور که قواى جسمانیه انسان وقتى که پیرمرد شد ضعیف مى‌شود،قواى فکرى، قواى روحى،قدرت بر عبادات و حال عبادت هم ضعیف مى‌گردد و همه اینها در جوانى قدرت دارد و لهذا من کرارا عرض کردم به آقایان که شما حالا که این نعمت را دارید،نعمت جوانى را دارید، این را قدرش را بدانید و هدر ندهید این نعمت را . اگر بنا باشد انسان جوان، من نمى گویم که تفریح نداشته باشد، عرض نمى کنم که همه‌اش مشغول باشد،من عرض مى‌کنم که اوقاتش تقسیم باشد و فکر مهمش براى تحصیل. شما آقایان که مهیا شده‌اید از براى تحصیل، حالا که نعمت جوانى را دارید اوقاتتان تقسیم بشود و قسمت مهمش صرف مباحثه و مطالعه و مذاکره و بحث و تدریس باشد. اگر چنانچه ایام جوانى از دست برود، دیگر خیال نکنید که مى توانید عبادت را بگذارید آخر ایام عمر و تحصیل را بگذارید براى آخر عمر. درآخر عمر انسان نه عبادت مى تواند بکند و نه تحصیل مى تواند بکند و نه افکارش یک افکار قوى مستقیمى است که بتواند مطالب علمى را درک بکند. باید شما از حالا که جوان هستید تحصیل کنید مبانى علمى را، مبانى فقهى را و آن وقت در آخر ایام یک چیزهائى که تحصیل شده، آن وقت شاخ و برگ هایش - آن وقت - ثمره بدهد، آن وقت از آن استفاده بکنید ولى اگر بگذارید و هدر بدهید این نعمت را، بعدها موفق نخواهید شد. بنابر این، این مطلب باید در نظر آقایان باشد که ایام پیرى، ایام نسیان و فراموشى است و لهذا دیدید که من مباحثه‌اى که قبلاً کرده بودم دوباره شروع کردم به گفتن، این براى همین ضعفى است که در ایام پیرى بر انسان حکم مى دهد.

انسان، عصاره خلقت.

و یک مطلب دیگرى که به نظر من بسیار اهمیت دارد این است که انسان ملتفت باشد این مطلب را که اولا خود انسان، این موجودى که عصاره همه خلقت است، جنبه هاى مختلف، ابعاد مختلف،