کسانى که مسؤولیتشان خیلى زیاد است، دولت‌هاى اسلامى است روساى جمهور اسلام، سلاطین اسلام، اینها مسؤولیتشان خیلى زیاد است، شاید بیشتر از همه طبقات باشد. اسلام الان به دست این طبقه است، به حسب اراده خداى تبارک و تعالى تکویناً سپرده شده است و آنها مسؤولند بر حفظ اسلام و حفظ وحدت کلمه اسلام و حفظ احکام اسلام و معرفى کردن اسلام را به دنیاى متمدن که گمان نشود اسلام مثل مسیحیت است، فقط یک رابطه معنوى مابین افراد و خداى تبارک و تعالى است و بس. اسلام برنامه زندگى دارد. اسلام برنامه حکومت دارد. اسلام قریب پانصد سال تقریباً یا بیشتر حکومت کرده است، سلطنت کرده است با اینکه احکام اسلام در آن وقت باز آن طور اجرا نشده است که باید اجرا بشود لکن همان مقداراجراشده‌اش ممالک بزرگى را، وسیعى را اداره کرده است با عزت و شوکت از همه جهات، از همه کیفیات. اسلام مثل سایر ادیانى که حالا در دست هست (شاید آنها هم در وقت خودش این طور بوده‌اند لکن سایر ادیانى که حالا در دست هست) خصوصا مسیحیت که هیچ ندارد جز چند کلمه اخلاقى و راجع به تدبیر نظام و راجع به سیاست مدن و راجع به کشورها و راجع به اداره کشورها برنامه ندارد، گمان نشود که اسلام هم مثل آنها برنامه ندارد. اسلام از قبل تولد انسان شالوده حیات فردى را ریخته است تا آنوقت که در عائله زندگى مى‌کند شالوده اجتماع عائله‌اى را ریخته است و تکلیف معین فرموده است، تا آن وقت که در تعلیم وارد مى شود، تا آن وقت که در اجتماع وارد مى‌شود، تاآن وقت که روابطش با سایر ممالک و سایر دول و سایر ملل هست، تمام اینها برنامه دارد، تمام اینها تکلیف دارد در شرع مطهر. این طور نیست که فقط دعا و زیارت است. فقط نماز و دعا و زیارت، احکام اسلام نیست، یک باب از احکام اسلام است. دعا و زیارت یک باب از ابواب اسلام است لکن سیاست دارد اسلام، اداره مملکتى دارد اسلام، ممالک بزرگ را اداره مى‌کند اسلام. بر روساى جمهور اسلام، بر سلاطین اسلام، بر دول اسلامى است که اسلام را معرفى کنند به عالم.

مسجد، مرکز سیاست اسلام‌

مسیحیون خیال نکنند که اسلام هم، مسجد هم مثل کلیساست. مسجد وقتى نماز در آن بر پا مى‌شده است تکلیف معین مى‌کرده‌اند، جنگ از آن جا شالوده‌اش ریخته مى‌شده است، تدبیر ممالک از از مسجد شالوده‌اش ریخته مى‌شده است. مسجد مثل کلیسا نیست. کلیسا یک رابطه فردى مابین افراد و خداى تبارک و تعالى (على زعمهم) است لکن مسجد مسلمین در زمان رسول خدا (ص) و در زمان خلفایى که بودند ...، مسجد مرکز سیاست اسلام بوده است. در روز جمعه با خطبه جمعه مطالب سیاسى، مطالب مربوط به جنگ‌ها، مربوط به سیاست مدن، اینها همه در مسجد درست مى‌شده است،