انسان و ایمان

انسان و ایمان - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٢

به هر حال گرایشهای والا و معنوی و فوق حیوانی انسان آنگاه که پایه و زیربنای اعتقادی و فکری پیدا کند نام " ایمان " به خود می‌گیرد .
پس نتیجه می‌گیریم که تفاوت عمده و اساسی انسان با جانداران دیگر که‌ ملاک " انسانیت " او است و انسانیت وابسته به آن است ، علم و ایمان‌ است .
درباره امتیاز انسان از جانداران دیگر سخن فراوان گفته شده است برخی‌ منکر امتیاز اساسی میان این نوع و سایر انواع هستند ، تفاوت آگاهی و شناخت انسان با حیوان را از قبیل تفاوت کمی و حداکثر تفاوت کیفی‌ می‌دانند ، نه تفاوت ماهوی همه آن شگفتیها و اهمیتها و عظمتها که نظر فلاسفه بزرگ شرق و غرب را سخت درباره مساله شناخت در انسان جلب کرده‌ است ، چندان مورد توجه این گروه واقع نشده است .
این گروه انسان را از نظر خواسته‌ها و مطلوبها نیز یک حیوان تمام عیار می‌دانند بدون کوچکترین تفاوتی از این نظر [١] برخی دیگر تفاوت او را در جان داشتن می‌دانند ، یعنی معتقدند جاندار و ذی حیات منحصر به انسان‌ است ، حیوانات دیگر نه احساس دارند و نه میل و نه درد و نه لذت ، ماشینهایی بی‌جان‌اند شبیه جاندار تنها موجود جاندار انسان است ، پس‌ تعریف حقیقی او آن است که موجودی است جاندار [٢] دیگر اندیشمندان که‌ انسان را تنها جاندار جهان نمی‌دانند و به امتیازات اساسی میان او و سایر جانداران قائلند .


[١] هابز از فلاسفه معروف انگلستان چنین نظری درباره انسان دارد . [٢] نظریه معروف دکارت .