انسان و ایمان - مطهری، مرتضی - الصفحة ٧٤

می‌توان تاریخ حاضر را تحت فرمان در آورد و به سود سعادت خود و مردم‌ حاضر از آن بهره‌گیری کرد .
اینک یک آیه به عنوان نمونه : « قد خلت من قبلکم سنن فسیروا فی الارض فانظروا کیف کان عاقبه‌ المکذبین »[١] .
پیش از شما سنتها و قانونهائی عملا به وقوع پیوسته است پس در زمین و آثار تاریخی گذشتگان گردش و کاوش کنید و ببینید پایان کار کسانی که‌ حقایقی را که از طریق وحی به آنها عرضه داشتیم دروغ پنداشتند به کجا انجامید .

. ٣ ضمیر انسان

قرآن ضمیر انسانی را به عنوان یک منبع معرفت ویژه نام می‌برد از نظر قرآن ، سراسر خلقت آیات الهی و علائم و نشانه‌هایی برای کشف حقیقت است‌ قرآن از جهان خارج انسان به " آفاق " و از جهان درون انسان به " انفس‌ " تعبیر می‌کند [٢] و از این راه اهمیت ویژه ضمیر انسانی را گوشزد می‌نماید اصطلاح " آفاق و انفس " در ادبیات اسلامی از همین جا پدید آمده‌ است .
" کانت " فیلسوف آلمانی جمله‌ای دارد که شهرت جهانی دارد و همان‌ جمله بر لوح قبرش حک شده است می‌گوید : دو چیز است که اعجاب انسان را سخت بر می‌انگیزد : یکی آسمان‌ پرستاره‌ای که بالای سرما قرار گرفته است و دیگر وجدان و ضمیری که در درون‌ ما قرار دارد .

---

[١] آل عمران : . ١٣٧ [٢] سنریهم آیاتنا فی الافاق و فی انفسهم حتی یتبین لهم انه الحق سوره فصلت : . ٥٣