انسان و ایمان - مطهری، مرتضی - الصفحة ٧٠

انکار کردند و تکذیب کردند چیزی را که به علم آن احاطه نداشتند ( نمی‌شناختند ) [١] .

سنت گرائی و گذشته نگری

انسان به حکم طبع اولی خود هنگامی که می‌بیند یک فکر و عقیده خاص مورد قبول نسلهای گذشته بوده است خودبخود بدون آنکه مجالی به اندیشه خود بدهد آن را می‌پذیرد قرآن یادآوری می‌کند که پذیرفته‌ها و باورهای گذشتگان را مادام که با معیار عقل نسنجیده‌اید نپذیرید ، در مقابل باورهای گذشتگان‌ استقلال فکری داشته باشید .
در سوره بقره آیه ١٧٠ می‌گوید : « و اذا قیل لهم اتبعوا ما انزل الله قالوا بل نتبع ما الفینا علیه‌ آبائنا ا و لو کان آباؤهم لا یعقلون شیئا و لا یهتدون ».
اگر به آنها گفته شود که از آنچه خدا به وسیله وحی فرود آورده پیروی‌ کنید ، می‌گویند : خیر ، ما همان روشها و سنتها را پیروی می‌کنیم که پدران‌ گذشته خود را بر آن یافته‌ایم آیا اگر پدرانشان هیچ چیزی را فهم نمی‌کرده‌اند و راهی را نمی‌یافته‌اند باز هم از آنها پیروی می‌کنند ؟ !

شخصیت گرائی

یکی دیگر از موجبات لغزش اندیشه ، گرایش به شخصیتها است شخصیتهای‌ بزرگ تاریخی یا معاصر از نظر عظمتی که در نفوس دارند بر

---

[١] تفسیر المیزان ، جلد ششم ( عربی ) ، ص ٣١٩ ذیل آیه ١٦٩ سوره‌ اعراف .