نهضتهای اسلامی در صد ساله اخیر - مطهری، مرتضی - الصفحة ٦٩

تجزیه ناپذیر " است و با به دست آوردن هیچیک از آن هدفها پایان‌ نمی‌پذیرد . البته این به معنی این نیست که نهضت از نظر تاکتیک ، برخی هدفها را بر برخی دیگر مقدم نمی‌دارد و مراحل وصول به هدف را در نظر نمی‌گیرد . مگر خود اسلام از نظر تاکتیک تدریجا پیاده نشد ؟ امروز نهضت مرحله نفی و انکار و در هم کوبیدن استبداد و استعمار را می‌پیماید . فردا که از این‌ مرحله عبور کرد و به سازندگی و اثبات رسید ، هدفهای دیگرش را دنبال‌ خواهد کرد . جمله‌هائی که در ابتدای گفتار ، از نهج‌البلاغه از بیان مولای متقیان در باره هدفهای اصلاحیش نقل کردم ، و هم نقل کردم که فرزند بزرگوارش حسین‌ علیه‌السلام نیز عین آن جمله ها را در بیان نهضتی که قصد آن را داشت ، در عهد معاویه در جمع کبار صحابه و شخصیتهای برجسته اسلامی در موسم و موقف‌ حج آورده است ، و به طور اجمال بیانگر اهداف کلی همه نهضتهای اسلامی‌ است ، و البته در هر دوره ای هر نهضتی یک سلسله هدفهای فرعی و جزئی‌ خاص خود نیز دارد . هدفهای کلی در چهار جمله بیان شده است : « نرد المعالم من دینک » : نشانه‌های محو شده راه خدا را - که جز همان‌ اصول واقعی اسلام نیست - بازگردانیم . یعنی بازگشت به اسلام نخستین و اسلام راستین ، بدعتها را از میان بردن و سنتهای اصیل را جایگزین کردن ، یعنی اصلاحی در فکرها و اندیشه ها و تحولی در روحها و ضمیرها و قضاوتها در زمینه خود اسلام .