نهضتهای اسلامی در صد ساله اخیر - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٣

نیروی برهان و یقین ، نه ظن و تخمین و نه تعبد و تقلید به دست آورد کافی‌ است که زیر بار خرافه و اوهام نرود . پس باید مردم را به توحید برهانی‌ دعوت کرد تا احترام و اعتبار عقل از نظر دینی برای آنها مسلم و مسجل‌ گردد .
به همین جهت سید برای فلسفه الهی اسلامی ارزش قائل بود . فلسفه تدریس‌ می‌کرد و پیروان خویش را به آموختن حکمت الهی اسلامی تشویق می‌کرد . شاگرد وفادارش محمد عبده را به مطالعه فلسفه وادار نمود . گویند عبده دو دستنویس از " اشارات " بوعلی به خط خود نوشته و یکی را به ستایش از سید پایان داده است . ظاهرا در اثر همین تشویق سید بود که عبده به چاپ‌ و نشر برخی کتب فلسفی پرداخت ، " نجات " بوعلی و همچنین " البصائر النصیریه " ابن سهلان ساوجی و علی‌الظاهر قسمتی از " منطق المشرقیین " بوعلی را برای اولین بار چاپ و نشر کرد . احمد امین در کتاب " ظهر الاسلام " [١] می‌گوید فلسفه با فکر شیعی سازگارتر است تا فکر سنی . بعد اینچنین دلیل می‌آورد : " در زمان فاطمیان که شیعه بودند و بر مصر حکومت می‌کردند ، فلسفه در مصر رواج داشت . با رفتن فاطمیان و حلول روح سنی ، فلسفه از مصر رخت بر بست . در عصر اخیر سید جمال که گرایش شیعی داشت به مصر آمد ، بار دیگر فلسفه در مصر رواج یافت " .
و باز به دنبال همین برنامه که می‌خواست اسلام را مکتب و ایدئولوژی‌ جامع و بی‌نیاز کننده معرفی کند به دفاع از انتقادهائی که از اسلام در اروپا می‌شد پرداخت . در اروپا علیه اسلام تبلیغ