نهضتهای اسلامی در صد ساله اخیر
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
نهضتهای اسلامی در صد ساله اخیر - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٥
افول اندیشه اصلاح در جهان عرب
در جامعه عربی سنی کسی را که بشود به عنوان " قهرمان اصلاح " به حساب آورد همین سه نفر یعنی سیدجمال و عبده و کواکبی هستند که به ترتیب از نظر اهمیت ، درجات اول و دوم و سوم قهرمانی را اشغال کردهاند . افراد دیگری از پیروان اینها و خصوصا سیدجمال و عبده در مصر و سوریه و الجزایر و تونس و مغرب پدید آمدهاند که داعیه اصلاح داشته و خود را ادامه دهنده راه سیدجمال و عبده به شمار میآوردهاند ، ولی هیچکدام آنها آن اهمیت را نیافتهاند که در ردیف سه قهرمان سابقالذکر به حساب آیند ، بلکه برخی از آنها در اثر برخی انحرافات ، به جای آنکه اصلاح کنند ، افساد کردهاند و به جای آنکه مصلح به شمار آیند ، مفسد به شمار میروند . سید محمد رشید رضا از این جمله است . رشید رضا بیش از هر کس دیگر سنگ اصلاح را به سینه میزند و خود را ادامه دهنده راه سیدجمال و عبده میداند ، ولی او در اثر اینکه بیش از آنکه تحت تأثیر افکار سیدجمال و عبده باشد تحت تأثیر اندیشههای ابن تیمیه و محمد بن عبدالوهاب بود و بیش از آنکه مبلغ