نهضتهای اسلامی در صد ساله اخیر - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥٧

و استعداد انقلابی شدن داشته است بر خلاف روحانیت سنی . روحانیت شیعه‌ عملا بر تز مارکس خط بطلان کشیده که می‌گوید : مثلث دین و دولت و سرمایه‌ همواره در طول تاریخ با یکدیگر همدست و همکار بوده و طبقه‌ای را در مقابل‌ توده تشکیل می‌داده‌اند و سه عامل از خود بیگانگی خلق به شمار می‌روند .
ما در مقاله " مشکل اساسی در سازمان روحانیت " [١] یک بررسی‌ مختصر در باره روحانیت شیعه و روحانیت سنی به عمل آوردیم و به نقاط قوت و نقاط ضعف هر کدام اشاره کردیم ، و گرچه امیدوار به اینکه‌ روحانیت سنی بتواند بر ضعف خود پیروز شود نیستیم ، اما اظهار امیدواری‌ کرده و آرزو کردیم که روحانیت شیعه بر نقطه ضعف خود پیروز شود و این‌ آرزو را قریب الوقوع دانسته‌ایم . فکر می‌کنم اکنون که در حدود پانزده سال‌ از آن می‌گذرد شرائط مساعدتری برای غلبه بر آن نقطه ضعف پدید آمده باشد .
در عین حال ، از نظر اندیشه اصلاحی و طرح اصلاحی ، در جهان شیعه نیز شخصیتهائی ظهور کرده اند که اندیشه‌های اصلاحی در بعضی زمینه ها داشته‌اند .
مرحوم آیةالله بروجردی و علامه شیخ محمد حسین کاشف الغطاء و علامه سید محسن عاملی و علامه سید شرف الدین عاملی و بالخصوص علامه نائینی را از این نظر نباید از نظر دور داشت . شایسته است اهل نظر اندیشه های اصلاحی‌ این شخصیتها را هر چند محدود به زمینه‌ای خاص است ،