نهضتهای اسلامی در صد ساله اخیر

نهضتهای اسلامی در صد ساله اخیر - مطهری، مرتضی - الصفحة ٩١

اجاره و مضاربه و مزارعه یادگار عهد فئودالیسم است و فلان حکم دیگر یادگار عهد دیگر . اسلام دین عقل و اجتهاد است . اجتهاد چنین و چنان حکم‌ می‌کند . باید توجه داشته باشیم که حتی معیارهائی که دانشمندان روشنفکر و مترقی‌ اهل تسنن نظیر عبده و اقبال برای حل مشکلات جدید ارائه کرده اند از قبیل‌ تمایز قائل شدن میان عبادات و معاملات و تعبیرهای خاصی که آنها از اجماع‌ ، اجتهاد ، شورا و غیره کرده‌اند و همچنین جهان بینی اسلامی که آنها عرضه‌ کرده‌اند به هیچوجه برای ما که پرورده فرهنگ اسلامی پیشرفته شیعی هستیم‌ قابل قبول نیست و نمی‌تواند الگو قرار گیرد . فقه شیعه ، حدیث شیعه ، کلام شیعه ، فلسفه شیعه ، تفسیر شیعه ، فلسفه اجتماعی شیعه از آنچه در جهان تسنن رشد کرده بسی رشد یافته تر و جوابگوتر است . هر چند جهان تسنن به علل جغرافیائی و غیر جغرافیائی پیش از جهان تشیع‌ با تمدن جدید و مشکلات و مسائلی که این تمدن به