نهضتهای اسلامی در صد ساله اخیر - مطهری، مرتضی - الصفحة ٨٧

و یا به عقب برگشته‌اند . بعضی تغییر مسیر داده جذب مکتبهای دیگر شده و به نوبه خود ضربت زده‌اند . بدیهی است که اگر بنا شود تاریخی تحلیلی و علمی برای این نهضت ، دور از تعصبات و توهمات نوشته شود ، خود کتابی‌ بزرگ را در بر خواهد گرفت و ما اکنون در این بحث مختصر نمی‌توانیم وارد آن مطالب شویم . از خداوند متعال برای افرادی که با صداقت و حسن نیت‌ راه را در جهت اهداف مقدس این نهضت اسلامی ادامه داده‌اند . خیر و اجر و موفقیت و رحمت مسئلت می‌نمائیم .

آفات نهضت

نهضتها ، مانند همه پدیده های دیگر ممکن است دچار آفت زدگی شوند . وظیفه رهبری نهضت است که پیشگیری کند و اگر احیانا آفت نفوذ کرد ، با وسائلی که در اختیار دارد و یا باید در اختیار بگیرد ، آفت زدائی نماید . اگر رهبری یک نهضت ، به آفتها توجه نداشته باشد یا در آفت زدائی سهل‌ انگاری نماید ، قطعا آن نهضت ، عقیم ، یا تبدیل به ضد خود خواهد شد و اثر معکوس خواهد بخشید . ما از نظر انواع آفتها آنچه به نظرمان رسیده‌ است یادآوری می‌کنیم ، بدون آنکه مدعی باشیم همه آنها را استقصا کرده ایم‌ :

١ - نفوذ اندیشه های بیگانه

اندیشه های بیگانه از دو طریق نفوذ می‌کنند . یکی از طریق دشمنان هنگامی‌ که یک نهضت اجتماعی اوج می‌گیرد و جاذبه پیدا می‌کند و مکتبهای دیگر را تحت الشعاع قرار می‌دهد ، پیروان مکتبهای دیگر برای رخنه کردن در آن‌ مکتب و پوسانیدن آن از درون ، اندیشه های بیگانه را که با