نهضتهای اسلامی در صد ساله اخیر - مطهری، مرتضی - الصفحة ٧

اکنون مورد بحث ما است و در آیات زیادی مطرح است [١] . از این‌ پس ما هر گاه این واژه را به کار ببریم ، منظور اصلاح در سطح اجتماعی و به عبارت دیگر اصلاح اجتماعی است .
قرآن کریم ، در مجموع تعبیرات خود ، پیامبران را مصلحان می‌خواند ، چنانکه از زبان شعیب پیغمبر می‌گوید : « ان ارید الا الاصلاح ما استطعت و ما توفیقی الا بالله علیه توکلت و الیه انیب . » جزاصلاح تا آخرین حد توانائی منظوری ندارم . موفقیتم جز به دست خدا نیست . تنها بر ذات‌ مقدس او توکل می‌کنم و تنها به سوی او باز خواهم گشت .
و بر عکس ، ادعای اصلاح منافقین را به شدت تخطئه می‌کند : « و اذا قیل‌ لهم لا تفسدوا فی الارض قالوا انما نحن مصلحون الا انهم هم المفسدون ولکن لا یشعرون . »هر گاه به آنها گفته شود در زمین فساد مکنید می‌گویند ما فقط اصلاحگرانیم . آگاه باشید که همینها مفسدانند و خود هم به دقت درک‌ نمی‌کنند .
اصلاح طلبی یک روحیه اسلامی است هر مسلمانی به حکم اینکه مسلمان است‌ خواه ناخواه اصلاح طلب و لا اقل طرفدار اصلاح طلبی است . زیرا اصلاح طلبی ، هم به عنوان یک شأن پیامبری در قرآن مطرح است و هم مصداق امر به معروف‌ و نهی از منکر است که از ارکان تعلیمات اجتماعی اسلام است . البته هر امر به معروف و نهی از منکر لزوما مصداق اصلاح اجتماعی نیست ولی هر اصلاح‌ اجتماعی مصداق امر به معروف و نهی از منکر