نهضتهای اسلامی در صد ساله اخیر - مطهری، مرتضی - الصفحة ٦

شرائط تقویمی ، یعنی مصادف بودن فردا که پانزدهم شعبان است با میلاد مسعود بزرگ مصلح جهانی و بزرگ منجی بشریت حضرت حجةبن الحسن عجل الله‌ تعالی فرجه ، و هم شرائط اجتماعی معاصر که در متن نهضتی اصلاحی که امواج‌ آن سراسر کشور ما را فرا گرفته است قرار گرفته‌ایم و روح اصلاح خواهی در اکثریت قریب به اتفاق مردم ما پدید آمده است ، به من این الهام را بخشید که بحث خود را به اصلاح و اصلاح طلبی خصوصا در صد ساله اخیر اختصاص‌ دهم .

واژه اصلاح

اصلاح یعنی سامان بخشیدن ، نقطه مقابل افساد است که به معنی نابسامانی‌ ایجاد کردن است . اصلاح و افساد یکی از زوجهای متضاد قرآن است که مکرر در قرآن مطرح می‌شوند . زوجهای متضاد یعنی آن واژه‌های اعتقادی و اجتماعی‌ که دو به دو در برابر یکدیگر قرار گرفته‌اند و به کمک یکدیگر بهتر شناخته‌ می‌شوند از قبیل توحید و شرک ، ایمان و کفر ، هدایت و ضلالت ، عدل و ظلم‌ ، خیر و شر ، اطاعت و معصیت ، شکر و کفران ، اتحاد و اختلاف ، غیب و شهادت ، علم و جهل ، تقوا و فسوق ، استکبار و استضعاف و غیره . برخی از این زوجهای متضاد از آن جهت در کنار یکدیگر مطرح می‌شوند که‌ یکی باید نفی و طرد شود و دیگری جامه تحقق بپوشد . اصلاح و افساد از این‌ قبیل است . مورد استعمال اصلاح در قرآن گاهی رابطه میان دو فرد است ( اصلاح ذات البین ) و گاهی محیط خانوادگی است و گاهی محیط بزرگ اجتماعی‌ است که