نهضتهای اسلامی در صد ساله اخیر

نهضتهای اسلامی در صد ساله اخیر - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٨

اقبال

در خارج از جهان عرب برخی مصلحان که بتوان آنها را " قهرمان " نامید کم و بیش ظهور کردند . اقبال لاهوری را قطعا یک قهرمان اصلاح در جهان‌ اسلام باید به شمار آورد که اندیشه های اصلاحیش از مرز کشور خودش هم‌ گذشت . اقبال مزایائی دارد و نواقصی . از جمله مزایای اقبال اینست که فرهنگ غرب را می‌شناخته است و با اندیشه های فلسفی و اجتماعی غرب آشنائی عمیق داشته است تا آنجا که در خود غرب به عنوان مفکر و یک فیلسوف به شمار آمده است . دیگر اینکه با همه آشنائی و شناسائی فرهنگ غرب ، غرب را فاقد یک‌ ایدئولوژی جامع انسانی می‌دانسته است ، بر عکس معتقد بوده است که‌ مسلمانان تنها مردمی هستند که از چنین ایدئولوژی برخوردار و بهره مندند . لهذا اقبال در عین دعوت به فراگیری علوم و فنون غربی ، از هر گونه‌ غربگرائی و شیفتگی نسبت به " ایسم " های غربی ، مسلمانان را بر حذر می‌داشت . اقبال می‌گوید :