نهضتهای اسلامی در صد ساله اخیر - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٣

اخباریگری ( در شیعه ) در قرن دهم ، و نهضت وهابیگری در قرن دوازدهم . همه این نهضتها ، اعم از فکری و عملی و اعم از پیشرو و ارتجاعی نیازمند به بررسی و تحلیل وسیعی است ، خصوصا با توجه به اینکه اخیرا عده‌ای فرصت‌ طلب از خلاء موجود سوء استفاده کرده و طبق دستور و به طور دلبخواه‌ نهضتهای دوره اسلامی را تحلیل می‌کنند و در اختیار توده بی خبر می‌گذارند . ما فعلا به بررسی مختصری از نهضتهای اصلاحی اسلامی صد ساله اخیر می‌پردازیم‌ که با ما و زندگی فعلی ، پیوند نزدیک دارد و به نتیجه گیری برای عصر و زمان خودمان که در متن نهضتی اسلامی و اصلاحی هستیم می‌پردازیم . از حدود نیمه دوم قرن سیزدهم اسلامی و نوزدهم مسیحی به بعد یک جنبش‌ اصلاحی در جهان اسلام آغاز شده است . این جنبش شامل ایران و مصر و سوریه‌ و لبنان و شمال آفریقا و ترکیه و افغانستان و هندوستان می‌شود . در این‌ کشورها کم و بیش داعیه داران اصلاح پیدا شده و اندیشه های اصلاحی عرضه‌ کرده‌اند . این جنبشها به دنبال یک رکود چند قرنی صورت گرفت و تا حدی‌ عکس العمل هجوم استعمار سیاسی و اقتصادی و فرهنگی غرب بود و نوعی‌ بیدارسازی و رنسانس ( تجدید حیات ) در جهان اسلام به شمار می‌رود .

سید جمال