نهضتهای اسلامی در صد ساله اخیر - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٠٢

در عرف امروز " مداهنه " به کار برده می‌شود . ادهان یعنی روغن مالی ، در اصطلاح امروز فارسی زبانان ، " شیره مالی " یا " ماست مالی " گفته می‌شود . این تعبیر معمولا در موردی به کار برده‌ می‌شود که یک امری به جای اینکه به طور جدی اجرا شود ، به صورتسازی بدون‌ حفظ محتویات قناعت می‌شود . قرآن می‌فرماید که کفار دوست دارند که تو اهل مداهنه می‌بودی تا مداهنه می‌کردند ، مثلا صورت توحید ، صورت برادری و برابری ، صورت ممنوعیت ربا محفوظ می‌بود ، اما حقیقت و محتوا ، نه . خلاصه اینکه دوست داشتند تو اهل مصانعه بودی ، و نیستی . پس سمبل کردن ، به صورتسازی قناعت کردن مصانعه است . گفتیم رفیق بازی ، ملاحظه دوستان ، فرزندان ، خویشاوندان ، و مریدان را در اجراء امر خدا دخالت دادن مصانعه‌ است . داستانی از علی علیه السلام در تاریخ مسطور است که از این جهت‌ آموزنده است : آنگاه که علی علیه السلام به فرماندهی یک سپاه با سربازانش از یمن بر می‌گشت و حله‌های یمنی همراه داشت که متعلق به بیت المال بود ، نه خودش‌ یکی از آن حله‌ها را پوشید و نه به یکی از سپاهیان اجازه داد در آنها تصرف کند . یکی دو منزل نزدیک مکه ( آنوقت رسول خدا برای حج به مکه‌ آمده بود ) ، خود برای گزارش زودتر به حضور رسید و سپس برگشت که با سربازانش با هم وارد مکه شوند . وقتی که به محل سربازان رسید ، دید آنها آن حله‌ها را آورده و پوشیده‌اند . علی بدون هیچ ملاحظه و رو در بایستی و مصلحت اندیشی سیاسی ، همه را از تن آنها کند و به