جامعه‌شناختى ترجمه كرده‌ايم مثلًا به جاى امر به معروف و نهى از منكر تركيب‌هاى «تأكيد بر ارزش‌ها» و «دورى از نابهنجارى‌هاى اجتماعى» را به كار برده‌ايم، از اين رهگذر مباحث اجتماعى روايات را با ادبيات جامعه‌شناختى بيان نماييم و در تحليل روايات نيز از مجموعه ديدگاه‌هاى جامعه‌شناسان و روان‌شناسان و همچنين متفكّرين اسلامى كه مباحث آنان ناظر به مباحث اجتماعى بوده بهره گرفته‌ايم؛ از جمله «امام رحمه الله، شهيد مطهرى، علامه طباطبايى».

همان طور كه در بالا اشاره شد براى تفسير جامعه‌شناختى روايات نياز به مقدماتى از روان‌شناسى اجتماعى و جامعه‌شناسى داشت كه به صورت پيش‌نياز مباحث روايات مطرح شده است.

يكى از مباحث بسيار مهم مطرح شده در روايات امر به معروف و نهى از منكر بيان فرهنگ دينى و غير دينى بود كه براى تفسير اجتماعى اين بحث نياز به تبيين فرهنگ و توضيح فرهنگ بود.

در فصل اوّل از حيطه روانى انسان وارد بحث شده‌ايم چون براى تبيين ريشه‌هاى فرهنگ در جوامع نياز به بحث از حيطه روان‌شناسى بود كه در تقسيم‌بندى‌هاى انجام شده در كتاب توضيح آن آمده است؛ سپس تفسير فرهنگ را براساس نيازهاى ايمنى انسان بيان كرده‌ايم و از اين مباحث براى توضيح و تفسير روايات استفاده كرده‌ايم براى مثال اين كه دين يك پاره فرهنگ است. و گروه مؤمنان سعى در انتشار آن در جامعه دارند. روند اين پاره فرهنگ توسط جامعه و افراد به يكديگر منتقل مى‌شود و اين روند نيز اجتماعى شدن نام مى‌گيرد.

براى رابطه بين اين مفهوم و مفاهيم بيان شده در روايات نياز به توضيح مفهوم اجتماعى شدن بود اين بحث در بخش دوم فصل اوّل به تفصيل بيان شد تا در بخش جامعه‌شناسى امر به معروف مورد استفاده قرار گيرد كه با ذكر مثال توضيح داده شد.

در فصل دوم به بررسى و تبيين نظريه‌هاى كنترل اجتماعى پرداختيم زيرا براى انتخاب روند مناسبى براى توضيح و تبيين مسائل اجتماعى مى‌بايست از الگوى مشخصى استفاده شود و براى انتخاب اين الگو به ناچار به بيان چند نظريه مهم از نظريات كنترل اجتماعى كه‌