انديشه اجتماعى در روايات امر به معروف و نهى از منكر

روش كار

فصل اول كليات(مفاهيم جامعه شناختى)

1 حيطه روان شناسى

1 - 1 لذت و رنج

1 - 1 - 1 انگيزه هاى طبيعى و اكتسابى

1 - 2 طبقه بندى مازلو

2 فرهنگ

2 - 1 تعريف فرهنگ

2 - 2 ويژگى هاى فرهنگ

3 اجتماعى شدن

3 - 1 فرآيند اجتماعى شدن

3 - 2 مكانيسم هاى اجتماعى شدن

3 - 2 - 1 يادگيرى

3 - 2 - 2 درونى كردن ديگرى

3 - 3 محيطهاى اجتماعى شدن

3 - 3 - 1 محيط تعلق

3 - 3 - 2 محيطهاى مرجع

3 - 3 - 3 انطباق

3 - 3 - 4 تطابق نوآور

4 كنترل اجتماعى

4 - 1 انواع كنترل اجتماعى

4 - 2 مكانيزم هاى كنترل اجتماعى

فصل دوم چارچوب تئوريك

بررسى نظريه ها

1 كجروى اجتماعى

1 - 1 نظريه نابسامانى اجتماعى از مرتن

1 - 2 نظريه خنثى سازى

1 - 3 نظريه پيوستگى اختلافى

1 - 4 نظريه انگ(برچسب) زنى

1 - 5 جمع بندى نظريه ها

2 نظريه هاى كنترل اجتماعى

2 - 1 منبع اطلاع

2 - 2 ماهيت اطلاع

2 - 3 ويژگى هاى مخاطب

2 - 4 توجيه ناكافى و تغيير نگرش

2 - 5 اختراع

2 - 6 اشاعه

2 - 7 فرهنگ پذيرى

2 - 8 سازمان اجتماعى جدايى و توافق

2 - 9 نتيجه گيرى

فصل سوم تبيين اجتماعى روايات امر به معروف و نهى از منكر

1 انديشه اجتماعى شدن در روايات

1 - 1 شكل گيرى گروه يا سازمان اجتماعى بر محور ايده ها

1 - 2 سطوح مختلف همنوايى با ارزش ها و هنجارها

1 - 3 همنوايى با ارزش ها

1 - 4 نهادى شدن در نظام اجتماعى

2 كنترل اجتماعى در روايات(مراتب نهى از منكر)

2 - 1 ترشرويى، كمترين ميزان اعمال كنترل اجتماعى

2 - 2 طرد اجتماعى

2 - 3 فشارهاى اجتماعى

2 - 4 پيوندهاى گروهى، عامل كنترل اجتماعى

3 عوامل مؤثر بر پذيرش كنترل اجتماعى

3 - 1 تداوم فرهنگ

3 - 1 - 1 تداوم فرهنگ، شرط گسترش كنترل اجتماعى

3 - 1 - 2 گزينشى بودن پذيرش عناصر جديد فرهنگى

3 - 1 - 3 تعامل، موجب يگانگى فرهنگى(تقيه)

3 - 2 محبت

3 - 3 ماهيت اطلاع

3 - 4 مورد اعتماد بودن

3 - 5 خواستار راهنمايى

3 - 6 زمينه هاى اجتماعى

4 آثار مثبت كنترل اجتماعى

4 - 1 همه خوبى ها در جامعه، معلول كنترل دينى

4 - 2 ويژگى هاى ساختار اجتماعى - فرهنگى مناسب با رواج

5 آثار منفى نبود نظارت دينى

5 - 1 تسلط بدان

5 - 2 ويژگى هاى ساختار اجتماعى - فرهنگى منحط(بسيار بد)

6 انگيزه هاى ترك امر به معروف و نهى از منكر

6 - 1 ترس

6 - 2 طمع

7 سلسله مراتب ارزش ها از نظر اسلام

7 - 1 آرام ترين تغيير فرهنگى، تغيير در ارزش ها

فصل چهارم جمع بندى و نظر نهايى

1 تيپولوژى گروه هاى اوليه

2 تلاش هاى گروه براى افزايش همرنگى فرد

3 كاربرد آموزش و تبليغات در گروه

4 رابطه مستقيم و غير مستقيم افراد در گروه

5 رابطه مستقيم و غير مستقيم در ولايت مؤمنان

6 نتيجه و راهكار

فهرست منابع

انديشه اجتماعى در روايات امر به معروف و نهى از منكر - صديق اورعى، غلامرضا - الصفحة ١١٨ - ٥ - ١ تسلط بدان

نمودار (١) عمل: اثر روانى/ شخصيت‌

اثر اجتماعى/ ساختار اجتماعى‌

نكته دوم اين كه آثار متراكم عمل، كه در بعد روانى، شخصيت و در جنبه اجتماعى، ساختار اجتماعى ناميده مى‌شود، به عنوان يك واقعيت بر عمل انسان اثر مى‌گذارند و عمل آدمى به نحوى زير تأثيرهاى شخصيت و ساختار اجتماعى قرار دارد.

نمودار (٢)

عمل انسان‌ اثر روانى- آثار متراكم روانى شخصيت اثر روانى (عمل الف عمل ب)

اثر اجتماعى- آثار متراكم اجتماعى/ ساختار اجتماعى‌

وجود تشويق براى برخى عمل‌ها، يعنى عمل شوق‌آور شخص الف براى عمل ج از هر كس كه سر بزند، وجود تنبيه براى برخى عمل‌ها، يعنى عمل رنج دهنده شخص الف براى عمل ح از هر كس كه سر بزند. پس ساختار اجتماعى آثار متراكم عمل‌هاى الف و ل و م، از اشخاص الف و ل و م است و تشويق و تنبيه و متقاعدسازى، همگى عمل‌هاى اشخاص الف و ل و م به شمار مى‌آيد. در نتيجه نمودار بالا، با مطالب ديگر كه در اين نوشتار آمده، اختلاف ندارد.

اكنون با توجّه به مطالب گفته شده، فرايند تسلط اشرار بر جامعه را توضيح مى‌دهيم.

ساختار اجتماعى معيّنى را در نظر بگيريد كه بعضى بدرفتارى‌ها در آن تنبيه نمى‌شود؛ يعنى بر برخى كجروى‌ها كه در آموزه‌هاى دينى كجروى قلمداد شده، كنترل اجتماعى اعمال نمى‌گردد. در جامعه‌اى با اين ساختار اجتماعى، اوّلًا كجروى‌هاى كنترل نشونده افزايش مى‌يابد، يعنى چون اين كجروى‌ها با فشار اجتماعى روبه‌رو نمى‌شوند، به تدريج مرتكب شوندگان افزايش مى‌يابند؛ و ثانياً به اندازه‌اى بيشتر از قبل، قبح ارتكاب بدى از بين مى‌رود، يعنى به طور كل قبح ارتكاب نابهنجارى‌ها كاهش مى‌يابد و ساختار جامعه، به حالت جديدى، متفاوت از قبل تبديل مى‌شود.