انديشه اجتماعى در روايات امر به معروف و نهى از منكر - صديق اورعى، غلامرضا - الصفحة ٦٥ - ٢ نظريه هاى كنترل اجتماعى
همرنگ آنها شوند، مختلفاند. لذا بعضى همنوا و بعضى كجرو مىشوند. به عبارت ديگر، او مىگويد همه همرنگ جماعت مىشوند، ولى جماعت الف از نظر جماعت ب كجرو هستند، ولى فردى كه عضو جماعت الف و همرنگ با آنهاست، تابع قواعد رفتارى گروه است و به خودى خود كجرو و نابهنجار نيست. ساترلند به اختلاف پارهفرهنگها و فرهنگهاى كمدامنه توجّه كرده و ريشه بسيارى از قضاوتهاى منفى گروهها و جوامع را از همديگر توضيح داده است. امّا از توجّه به اين نكته كه خيلى وقتها، كجرو كسى است كه در گروه خود كجرو شناخته مىشود، بازمانده است. بچّههايى هستند كه به عللى مربوط به دوران كودكى، در خانواده و روستاى محدود خود دچار رفتار نابهنجار شدهاند. ساترلند به اينها توجّه ندارد. براى توجيه رفتار نابهنجار اينگونه موارد، بايد به نقص جريان جامعهپذيرى توجّه كرد.
مكتب روانكاوى فرويد و نظريه موانع داخلى- خارجى به اين قسمت توجّه دارند. البته اين دو نظريه، به دنبال نبودن كنترل و موانع كجروى هستند و برخى در همين زمينه به مقتضيات كجروى توجّه كردهاند.
نظريه خنثى سازى، به تلاش كجروان- بعد از انجام كجروى- براى تخفيف سرزنش روحى و افزايش امكان ادامه كجروى توجّه دارد. نظريه انگزنى نيز به عوامل ابقا و استمرار كجروى بعد از لغزش فرد، توجّه كرده است. آن چه واقعيت دارد اين است كه در ميان مجموعه كجروىهايى كه در جامعه رخ مىدهد، براى همه اين نظرات نمونه پيدا مىشود، ولى هر نظريهاى، بخشى از كجروىها را توضيح مىدهد و براى توضيح همه كجروىها، همه اين نظرات لازم است. به عبارت ديگر، همه اين نظرات روى همديگر نظريهاى را به وجود مىآورند كه مىتواند همه انواع كجروىها را توضيح دهد.
٢. نظريههاى كنترل اجتماعى
يكى از مباحث مهم در روانشناسى اجتماعى، بحث همرنگى با جمع است. «همرنگى را مىتوان تغييرى در رفتار يا عقايد شخصى، در نتيجه اعمال فشار واقعى يا خيالى از طرف فرد