انديشه اجتماعى در روايات امر به معروف و نهى از منكر - صديق اورعى، غلامرضا - الصفحة ١١ - ١ حيطه روان شناسى
١. حيطه روانشناسى
انسان جنبههاى گوناگونى دارد. جنبه روانى انسان از سه بخش تشكيل شده كه عبارت است از: ادراك، انفعال هيجان و فعل.[١] زمانى كه دوركيم، در قرن نوزدهم ميلادى خواست موضوع جامعهشناسى را از موضوع روانشناسى جدا كند، از روانشناسى چنين برداشت كرد: «موضوع روانشناسى، ادراك، هيجان و عمل است كه بر روان فردى استوار مىباشد».
او ادعا كرد: «روشهاى ادراك، هيجان و عمل بر اجتماع استوار است و به همين دليل موضوع جامعهشناسى است».[٢]
از طرفى بلوم[٣] (در بحث هدفهاى آموزشى) آثار مورد انتظار در فرايند يادگيرى روان آدمى را، به چهار بخش شناختى، عاطفى، روانى و حركتى تقسيم كرده است.[٤] به پيروى از بلوم، نويسندگان كتابهاى روانشناسى رشد، روانشناسى تربيتى و برنامهريزى آموزشى نيز، اساس كار خود را بر اين تقسيمبندى قرار دادهاند.
بر اين اساس، فعاليتهاى انسان نيز سه گونه است: فعاليت ادراكى، فعاليت عاطفى و فعاليت ارادى.[٥] با اين توضيح، اگر انسان با چيزى مواجه شود، فعاليت ادراكى رخ مىدهد و اگر آن چيز در انسان اثر بگذارد، فعاليت عاطفى انجام مىگيرد. اگر پس از اين دو
[١]. ر. ك: سياسى، على اكبر، علم النفس يا روانشناسى، ص ٩٠- ٩٢.
[٢]. ر. ك: دوركيم، اميل، قواعد روش جامعهشناسى، ص ٤٨- ٤٥.
[٣].
moolB. ١
[٤]. ر. ك: سيف، على اكبر، اندازهگيرى و ارزشيابى پيشرفت تحصيلى، ص ٥٠- ٥٤.
[٥]. ر. ك: روشه، گى، كنش اجتماعى، مقدمهاى بر جامعهشناسى عمومى، ص ٤٢.