فرهنگ عقايد و مذاهب اسلامى - سبحانی، علیرضا - الصفحة ٣٣ - بررسى حديث از نظر متن

ليكن او با سند ديگر، تعداد فرقههاى يهود را، هفتاد و يك و تعداد فرقههاى امت پيامبر را، هفتاد و دو نيز نقل مينمايد[١].

٢ـ تعداد هدايت يافتگان و گمراهان

اختلاف دوم، به شماره ناجيان و هالكان است. حاكم، به سندى كه آن را صحيح نميداند، نقل ميكند كه پيامبر فرمود: «كلهم في النار الا واحدة». همگى در آتشند، جز يكى. عين همين جمله، در برخى از متونى كه عبد القاهر بغدادى، نقل كرده وارد شده است.

در ميان نويسندگان صحاح، مانند: ابو داوود، ترمذى و ابن ماجه، گذشته بر اينكه مانند حاكم، تعداد فرقههاى امت اسلامى را هفتاد و سه تيره ياد آور شدهاند، هدايت يافته را يكى، و باقيمانده را اهل آتش نقل كردهاند[٢]، در حالى كه مقدسى، متن حديث را به گونهاى ديگر، نقل كرده و ميگويد: «اثنتان و سبعون في الجنة و واحدة فى النار = هفتاد و دو فرقه اهل نجات و يكى از آنان اهل نار ميباشند».

سپس ياد آور ميشود كه سند اين متن، صحيحتر از سند متن پيشين است كه هفتاد و دو فرقه را در آتش و تنها يكى را اهل نجات دانسته است[٣].