اخلاق اسلامى - يوسفيان، نعمت الله؛ الهامي نيا، علي اصغر - الصفحة ٥٧ - الف - آفت شرافت انسانى

والايى خواهم داشت.»[١]

و- رأى و نظر:

درمورد فهم مسائل وحلّ مشكلات، به طور معمول، هر كسى نظرى مى‌دهد و رأيى مى‌زند، اين نظر دادن اگرهمراه با اعجاب به رأى خود باشد وگمان كند كه رأى او بهترين است، اين از مظاهر عجب است. بنابراين داشتن رأى صواب و نظر حق نبايد موجب اعجاب انسان شود.

رسول اكرم (ص) خبر داده است كه «اين نوع عجب در آخر الزمان بر امّت من، غالب خواهد شد.»[٢]

على عليه‌السلام فرمود:

«مَنْ اعْجَبَ بِرَأْيِهِ ذَلَّ»[٣]

هر كه به رأى خود، عجب ورزد، خوار مى‌شود.

همچنين، زور و قدرت، جاه و مقام، تيز هوشى و زيركى، اصل و نسب خدم و حشم از قبيل خدمتگزاران، غلامان، فرزندان، نزديكان، افراد قبيله، ياران ومانند آن كه بحث از آنها در اين مختصر نمى‌گنجد.

آثار عجب‌

خود پسندى آثار و پيامدهاى نامطلوبى براى انسان به دنبال خواهد داشت كه به برخى از آنها اشاره مى‌كنيم:

الف- آفت شرافت انسانى:

خودپسندى، شرافت انسانى را خدشه دار مى‌كند و آدم با شخصيت اگر دچار عجب گردد بى شخصيت مى‌شود.

چنان كه حضرت على (ع) فرمود:

[١] - مضمون آيات ٣٢- ٣٦ سوره كهف

[٢] - جامع السعادات، ج ١، ص ٣٤١- ٣٤٢

[٣] - شرح غررالحكم، آمدى، ج ٥، ص ٢٠١