اخلاق اسلامى - يوسفيان، نعمت الله؛ الهامي نيا، علي اصغر - الصفحة ١٢٨ - سزاى سخن چينى

انگيزه‌هاى سخن چينى‌

عمده‌ترين عواملى كه سبب آلوده شدن انسان به اين عمل زشت مى‌گردد به شرح زير است:

١- بدنام و بى‌ارزش كردن گوينده سخن. سخن چين براى اينكه كسى رانزد ديگران بدنام كند و او را از چشم آنان بيندازد سخن او را برايشان نقل مى‌كند و سعى مى‌كند باعث تنفر و بيزارى شنوندگان از گوينده اصلى گردد.

٢- بدنام كردن كسانى كه سخن گوينده اصلى درباره آنان است. يعنى سخن چين با نقل و اشاعه سخن وى به دليل موقعيت و اعتبارى كه گوينده اصلى سخن در نزد شنوندگان دارد، مى‌خواهد كسانى را بدنام كند كه سخن درباره آنان گفته شده است.

٣- فرصت طلبى و جاه طلبى. سخن چين گاهى براى جا كردن خود در دل ديگران، سخنانى كه درباره آنان گفته شده برايشان باز گو مى‌كند تا به شنونده بفهماند كه من طرفدار و دوستدار تو هستم.

٤- لذت و تفريح: بعضى انسانها بجاى تفريح سالم و مشروع روبه تفريح و لذّت نامشروع ومخرّب مى‌نهند ويكى از تفريحات ناسالم كه مايه سرگرمى، بطالت و وقت گذرانى است، جلسات گفت و شنود بدون فايده و حكمت است، در اين مجالس غيبت، سخن چينى براى وقت كشى، نُقل مجالس است و سخن چين نقالى مى‌كند و به شيوه‌اى نادرست سرگرمى مى‌آفريند.

سزاى سخن چينى‌

اين عمل ناپسند كه در شرع مقدّس‌اسلام جزء گناهان كبيره شمرده شده است،[١] پيامدهاى نامطلوبى دارد كه تعدادى از آنها را در اينجا مى‌آوريم:

[١] - مكاسب، شيخ انصارى، ص ٥٥