اخلاق اسلامى - يوسفيان، نعمت الله؛ الهامي نيا، علي اصغر - الصفحة ٤٦ - الف - خوارى و ذلت

امام على (ع):

«لاخَيْرَ فى‌ شيمَةِ كِبْرٍ وَ تَجَبُّرٍ و فَخْرٍ»[١]

هيچ خيرى در خصلت تكبّر، سركشى و تفاخر نيست.

بلكه زيانهاى سنگينى نيز در پى دارد كه جبران آنها بسى دشوار است از جمله:

الف- خوارى و ذلت:

نخستين اثر شگفت انگيز برترى جويى، خوارى و زبونى متكبّر است كه ١٨٠ درجه با مراد او اختلاف مسير دارد. بدين معنا كه متكبر با فخر فروشى و بزرگ نمايى در صدد بزرگ نشان‌دادن خود بر مى‌آيد تا يك سروگردن از ديگران فرازتر باشد ولى نتيجه عكس مى‌گيرد وهمواره نزد ديگران خوار و زبون است و اين ذلّت، عكس العمل تكبّر است: رسول اكرم صلى‌الله‌عليه‌وآله فرمود:

«مَنْ يَسْتَكْبِرْ يَضَعْهُ اللَّهُ»

كسى كه خود را بزرگ ببيند، خدا به زمينش مى‌زند.

شاعر تواناى ايرانى- ناصر خسرو قباديانى- اين مطلب را در تمثيلى زيبا به شعر در آورده است:

[١] - شرح غررالحكم، آمدى، ج ٦، ص ٤٣١