مبانى انديشه اسلامى(2) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٦٤
ثَلاثَةٌ يَشْفَعُونَ الَى اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ فَيُشَفَّعُونَ؛ الانْبِياءُ ثُمَّ الْعُلَماءُ ثُمَّ الشُّهَداءُ. «١» سه گروه در پيشگاه خداوند بزرگ دست به شفاعت برمىدارند و شفاعتشان پذيرفته مىشود؛ نخست پيامبران، سپس عالمان و پس از آن شهيدان.
٥. عمل صالح در برخى روايات، به اعمال نيكى اشاره شده كه مىتوانند از صاحب خويش شفاعتكنند.
امير مؤمنان (ع)، حق مدارى و راستگويى را داراى چنين نقشى دانسته، مىفرمايد:
شافِعُ الْخَلْقِ الْعَمَلُ بِالْحَقِّ وَ لُزُومُ الصِّدْقِ. «٢» عمل به حق و التزام به راستى، شفاعتگر خلق هستند.
و درباره توبه نيز مىفرمايد:
لا شَفيعَ انْجَحُ مِنَ الْاسْتِغْفارِ. «٣» هيچ شفيعى كار آمدتر از طلب آمرزش نيست.
در روايتى كه از پيامبر اكرم (ص) آمده است از شفاعت امانتدارى و صله رحم نيز، سخن به ميان آمده است «٤».
محرومان از شفاعت از روايات برمىآيد كه رشته اتصال ميان شافع و شفاعت شونده ايمان به خداوند متعال است و مؤمنان حقيقى، گر چه به گناهان كوچك يا بزرگ آلوده شده باشند، اميد شفاعت شدنشان مىرود و در مرحلهاى از مراحل رستاخيز نجات خواهند يافت. حتى احتمال دارد براى برخى جرمهاى سنگين به دوزخ نيز درآيند، ولى پس از مدتى شفاعت شوند. از امام رضا (ع) نقل شده كه فرمود:
مُذْنِبُوا اهْلِ التَّوْحيدِ يَدْخُلُونَ النَّارَ وَ يَخْرُجُونَ مِنْها وَ الشَّفاعَةُ جائِزَةٌ لَهُمْ. «٥» گناهكاران اهل توحيد، وارد جهنم مىشوند و از آن بيرون مىآيند و شفاعت درباره آنان روا باشد.