مبانى انديشه اسلامى(2) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٧٣
٤. جنّت المأوى اين تركيب نيز دو بار در قرآن مجيد به كار رفته است از جمله:
أَمَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحَاتِ فَلَهُمْ جَنَّاتُ الْمَأْوَى نُزُلًا بِمَا كَانُوا يَعْمَلُونَ. (سجده: ١٩)
اما كسانى كه ايمان آورده و كارهاى شايسته كردهاند، در برابر آنچه انجام دادهاند در جنات المأوى جاى خواهند گرفت.
امام باقر (ع) در روايتى ضمن اشاره به بهشتهاى چهارگانه مىفرمايد:
وَ انَّ للَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ جِناناً مَحْفوفَةً بِهذِهِ الْجِنانِ. «١» خداوند بزرگ بهشتهاى ديگرى دارد كه در لابهلاى اين بهشتهاى چهار گانه قرار دارند.
٥. بهشت ويژه خداوند در سراسر قرآن مجيد تنها يك بار، بهشت را به خود نسبت داده و فرموده است:
يَا أَيَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ ارْجِعِى إِلَى رَبِّكِ رَاضِيَةً مَرْضِيَّةً فَادْخُلِى فِي عِبَادِى وَ ادْخُلِى جَنَّتِى. (فجر: ٢٧- ٣٠)
اى نفس مطمئنه! خشنود و خداپسند به سوى پروردگارت باز گرد و در ميان بندگان من درآى و در بهشت من داخل شو.
چنين جايگاهى، ويژه پرواپيشگان فرزانهاى است كه پروانهوار گرد شمع حق مىسوزند و در ميان ساكنان زمين و آسمان تنها او را مىجويند؛ چنان كه در تعبير ديگرى در اين باره فرموده است:
إِنَّ الْمُتَّقِينَ فِى جَنَّاتٍ وَنَهَرٍ فِى مَقْعَدِ صِدْقٍ عِنْدَ مَلِيكٍ مُقْتَدِرٍ. (قمر: ٥٤)
در حقيقت، مردم پرهيزگار در ميان باغها و نهرها، در قرارگاه صدق، نزد پادشاهى توانايند.
مراتب بهشت همان گونه كه انسانها از نظر فكر، اخلاق و اعمال صالح در يك سطح نيستند و در مراتب گوناگونى قرار دارند، پاداش و مقامات بهشتى آنان نيز يكسان و همگون نيست. قرآن مجيد حتى پيامبران الهى را داراى منزلتهاى مختلف مىداند و مىفرمايد:
تِلْكَ الرُّسُلُ فَضَّلْنَا بَعْضَهُمْ عَلَى بَعْضٍ مِنْهُمْ مَّنْ كَلَّمَ اللَّهُ وَرَفَعَ بَعْضَهُمْ دَرَجَاتٍ (بقره: ٢٥٣)