مبانى انديشه اسلامى(2) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٢٢
اين همان است كه حضرت على (ع) در يكى از سخنان حكمتآميزش از آن، آه و ناله سر مىدهد و هشدار داده، مىفرمايد:
آه مِنْ قِلَّةِ الزَّادِ وَ طُولِ الطَّريقِ وَ بُعْدِ السَّفَرِ وَ عَظيمِ الْمُورِدِ. «١» آه از كمى توشه [ى راه آخرت] و طولانى بودن راه و دور بودن سفر و بزرگ بودن مقصد و محلّ ورود.
مردى خدمت امام حسن (ع) آمد و عرض كرد: «اى پسر رسول خدا! چه بر سر ما آمده كه مرگ را ناپسند مىپنداريم و آن را دوست نمىداريم؟!» حضرت فرمود:
شما آخرتتان را ويران و دنيايتان را آباد كردهايد. از اين رو، انتقال از آبادى به ويرانى را ناپسند مىداريد. «٢» چنان كه از اين روايت استفاده مىشود، علّت ترس از مرگ، تلاش نكردن براى آخرت، بلكه بى توجه بودن به آن و روى كردن به دنياست و همين موجب ويرانى آخرت است.
راههاى زدودن ترس از مرگ گام نخست براى رهايى از وحشت مرگ، شناخت و درك درست از مرگ است كه معناى آن گذشت. بهرهمندى از اين شناخت تا حدّى بسيار انسانهاى مؤمن را از ترس مرگ مىرهاند و براى در آغوش گرفتن مرگ آماده مىكند. از اين رو، امام محمد جواد (ع) پس از آنكه از حقيقت مرگ پرده برمىدارد، مىفرمايد:
پس، خود را براى آن آماده كنيد. «٣» آنان كه از مرگ مىترسند و براى رو به رو شدن با آن آماده نيستند، مرگ رانشناختهاند. كسى از امام محمد جواد (ع) پرسيد: «چرا برخى مرگ را ناخوش مىدارند؟» فرمود:
مرگ را نشناختهاند. اگر مىشناختند و از اولياى خدا عزّوجلّ مىبودند، بى گمان مرگ را دوست مىداشتند و مىدانستند كه آخرت از دنيا برايشان بهتر است.