مبانى انديشه اسلامى(2) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٣٨
نهند، مردى زشت چهره نزد او مىآيد. كافر از او مىپرسد: تو كيستى كه هرگز زشتتر از تو نديدهام؟ جواب مىدهد: من كردار زشت و افكار پليد تو هستم «١» رابطه برزخيان با عالم دنيا سخنان ائمه طاهرين (ع) و وقوع برخى وقايع عبرتانگيز حاكى از ارتباط ارواح با محل دفن خود و با عالم دنيا و ديدار با خويشاوندانشان است.
گفتنى است كه روح هنگام انتقال به عالم برزخ به كلى از دنيا بريده نمىشود، بلكه گاه با آن ارتباط برقرار مىكند و گاه به دليل اين ارتباط بدن مادى او هم نمىپوسد. در مواردى اتفاق افتاده كه در قبرهاى كهنه با جسد تازه روبهرو شدهاند. به عنوان نمونه نقل شده است كه در زمان فتحعلى شاه مىخواستند قبر عالم جليلالقدر، مرحوم ابن بابويه را در شهر رى تعمير كنند. وقتى وارد سرداب مقبره شدند و آنجا را شكافتند، با جسد تازه آن بزرگوار روبهرو شدند و با تعجب مشاهده كردند حتى رنگ حناى ناخنهاى آن بزرگوار برطرف نشده با اينكه از زمان دفن آن مرحوم بيش از نهصد سال گذشته بود. شبيه اين واقعه در باره حرّ بن يزيد رياحى نيز نقل شده است. «٢» ١. ديدار با خويشان روح شخص پس از مفارقت از بدن و انتقال به عالم برزخ، گاه سراغ خانواده خود آمده، از حال و وضعيت آنان باخبر مىشود. در حديثى از امام صادق (ع) مىخوانيم:
انَّ الْمُؤْمِنَ لَيَزُورُ اهْلَهُ فَيَرى ما يُحِبُّ وَيُسْتَرُ عَنْهُ ما يَكْرَهُ وَانَّ الْكافِرَ لَيَزُورُ اهْلَهُ فَيَرى ما يَكْرَهُ وَيُسْتَرُ عَنْهُ ما يُحِبُّ. «٣» مؤمن به ديدار خانواده خود مىآيد و چيزهايى [از كارهاى پسنديده] را كه دوست دارد، مشاهده مىكند، ولى كارهاى ناپسند از او پوشيده مىماند و كافر نيز به ديدار خانواده خود مىآيد و كارهاى ناپسند آنان را مىبيند و كارهاى پسنديده و خوب از ديده او پوشيده مىماند.