مبانى انديشه اسلامى(2) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٥٠
فَاذا جاءَتِ الصَّاخَّةُ ... لِكُلِّ امْرِىءٍ مِنْهُمْ يَوْمَئِذٍ شَأْنٌ يُغْنيهِ ... وُوُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ عَلَيْها غَبَرَةٌ تَرْهَقُها قَتَرَةٌ اولئِكَ هُمُ الْكَفَرَةُ الْفَجَرَةُ. (عبس: ٣٣ و ٣٧ و ٤٠- ٤٢)
هنگامى كه آن صداى مهيب [صيحه رستاخيز] بيايد [كافران در اندوه عميقى فرو مىروند]! ... در آن روز هر كدام از آنها وضعى دارد كه او را كاملًا به خود مشغول مىسازد! ... و صورتهايى در آن روز غبارآلود است و دود و تاريكى آنها را پوشانده است. آنان همان كافران فاجرند.
كيفيت حشر مجرمان در روايات معاذ از پيامبر اكرم (ص) درباره آيه «يَوْمَ يُنْفَخُ فِى الصُّورِ فَتَأْتُونَ افْواجاً «١»» پرسيد كه مراد از اينكه دسته دسته مىآيند چيست. پيامبر (ص) فرمود:
... ده گروه از امت من در روز قيامت به صورت پراكنده محشور مىشوند. خداوند اين ده گروه را از جمله مسلمانان جدا مىكند و صورتشان را تغيير مىدهد؛ گروهى به شكل ميمون برانگيخته مىشوند، گروهى به صورت خوك، گروهى وارونه، پاها بهبالا و سر بهپايين و با اين حال كشيده مىشوند، عدهاى كور و بعضى لال و كر كه تفكر نمىكنند، گروهى زبانهايشان را مىجوند و چرك از دهانشان بيرون مىآيد، بعضى دست و پا بريده و گروهى بر شاخههايى از آتش، كشيده شده، عدهاى بدبوتر از مردار و گروهى لباسهاى آتشين پوشيدهاند.
آنان كه به صورت ميمون هستند، سخن چينانند. آنان كه به صورت خوك هستند، اهل مال حرامند. امّا وارونهها، رباخوارانند و كوران، حاكمان به جور و ستم. كر و لالها كسانىاند كه نسبت به اعمال خود عُجب داشته، خودپسند بودند. آنان كه زبانشان را مىجوند، دانشمندان و حاكمانىاند كه كردارشان با گفتارشان مخالف بوده است. دست و پا بريدهها، كسانىاند كه همسايه را آزردهاند. بر شاخههاى آتش كشيدهها كسانىاند كه از مردم نزد پادشاه، جاسوسى و سخن چينى مىكردهاند. آنان كه بدبوتر از مردارند، كسانىاند كه از شهوات و لذتها برخوردار بودهاند و حق الهى را كه در مال آنها بوده، نمىپرداختهاند. آنان كه لباسهاى آتشين پوشيدهاند، متكبران و فخر فروشهايند. «٢»