مبانى انديشه اسلامى(2) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٥٨
اتَقُّوا مَعاصِىَ اللَّهِ فِى الْخَلَواتِ فَانَّ الشَّاهِدَ هُوَ الْحاكِمُ. «١» از نافرمانى خدا در نهانگاهها نيز پروا كنيد كه شاهد، همان قاضى است.
٣. گواهان ويژه گواهان دادگاه الهى نيز ممتاز هستند و مانند آنها در كمتر دادگاهى يافت مىشود. اين گواهان مىتوانند يكى از گروههاى زير باشند:
فرشتگان: قرآن مجيد مىفرمايد:
مَا يَلْفِظُ مِنْ قَوْلٍ إِلَّا لَدَيْهِ رَقِيبٌ عَتِيدٌ. (ق: ١٨)
[آدمى] هيچسخنىرا بهلفظ در نمىآورد مگر مراقبى آماده نزد اوست.
پيغمبر و امامان: قرآن مجيد درباره پيامبر اكرم (ص) مىفرمايد:
فَكَيْفَ إِذَا جِئْنَا مِنْ كُلِّ أُم مبانى انديشه اسلامى(٢) ٦٣ شفاعت كنندگان ص : ٦٢ َّةٍ بِشَهِيدٍ وَجِئْنَا بِكَ عَلَى هَؤُلَاءِ شَهِيداً. (نساء: ٤١)
پس چگونه است [حالشان] آنگاه كه از هر امتى گواهى آوريم و تو را بر آنان گواه آوريم؟
از امام باقر (ع) نقل شده كه فرمود:
نَحْنُ شُهَداءُ اللَّهِ عَلى خَلْقِهِ وَ حُجَجُهُ فى ارْضِهِ. «٢» ما گواهان خدا بر مردم و حجتهاى او در زمينش هستيم.
زمين و زمان: همه پديدههاى جهان آفرينش از نوعى شعور برخوردارند و قرآن مجيد بر تسبيح گويى آنها تصريح كرده است «٣». زمان، مكان و كليه اشيايى كه به نحوى با اعمال ما در ارتباط هستند، همه آن صحنهها را ثبت و ضبط مىكنند و در روز قيامت نيز بدانها شهادت مىدهند. قرآن كريم درباره سخن گفتن و شهادت دادن زمين مىفرمايد:
يَوْمَئِذٍ تُحَدِّثُ أَخْبَارَهَا بِأَنَّ رَبَّكَ أَوْحَى لَهَا. (زلزله: ٤- ٥)
آن روز است كه زمين، خبرهاى خود را باز گويد [همان گونه] كه پروردگارت به آن وحى كرده است.
امام صادق (ع) مىفرمايد:
روزى بر آدمى زاده نمىگذرد جز آنكه به او مىگويد: اى فرزند آدم! من، روز جديدى هستم كه