مبانى انديشه اسلامى(2) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٤٦
اعمالشان رسيدگى مىشود و براساس نتيجه اين حسابرسى پاداش مىگيرند يا به كيفر مىرسند:
وَ نَضَعُ الْمَوازينَ الْقِسْطَ لِيَوْمِ الْقِيامَةِ فَلا تُظْلَمُ نَفْسٌ شَيْئاً وَ انْ كانَ مِثْقالَ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍاتَيْنابِها وَ كَفى بِنا حاسِبينَ. (انبياء: ٤٧)
و ما ترازوهاى عدل را براى روز قيامت برخواهيم نهاد و به هيچ كس ستمى نخواهد رفت و اگر عملى به اندازه دانه خردلى باشد، در حساب آوريم و كفايت مىكند كه ما حسابگر هستيم.
ميزان سنجش عمل چيست؟ اعمال انسانها را با چه ترازو و ميزانى مىسنجند؟ از امام صادق (ع) درباره «ميزان» سنجش عمل، كه در آيه آمده است، پرسيدند. امام فرمود:
انبيا و اوصيا (ع) ميزان هستند. «١» همچنين در زيارت حضرت امير (ع) مىخوانيم:
السَّلامُ عَلى ميزانِ الْاعْمالِ. «٢» سلام بر ميزان اعمال.
بنابراين، مىتوان دريافت كه انسانهاى كامل نمونههايى آرمانى هستند كه ميزان سنجش اعمال انسان قرار مىگيرند؛ همچنان كه انسانها مىتوانند در دنيا نيز خود را با اين موازين و نمونهها ارزيابى كنند و به ارزش خود پى ببرند.
در ميزانهاى اخروى، كه موازين قسط و عدلند، تنها اعمالى وزن دارند كه از حقيقت بهرهاى داشته باشند. كارهاى نيك كه با نيّت خالصانه انجام گيرد و با روح اخلاص حيات يابد، در اين ميزانها سنگين است و كارهاى زشت و اعمالى كه به سبب ريا و شرك رنگ باطل به خود گرفتهاند، وزنى ندارند و به صاحبش بهرهاى نمىرسانند.
وَالْوَزْنُ يَوْمَئِذٍ الْحَقُّ فَمَنْ ثَقُلَتْ مَوازينُهُ فَاولئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ وَ مَنْ خَفَّتْ مَوازينُهُفَاولئِكَ الَّذينَ خَسِرُوا انْفُسَهُمْ بِما كانُوا بِاياتِنا يَظْلِمُونَ. (اعراف: ٨- ٩)
و سنجش اعمال در آن روز حق است. پس، آنان كه تراز ويشان سنگين درآيد، آنانند رستگاران و كسانى كه ترازويشان سبك درآيد، آنان خويشتن را تباه كردهاند، به سبب آنكه به آيات ما ستم ورزيدهاند.