مبانى انديشه اسلامى(2) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٣٢
درس چهارم: برزخ انسان پس از مرگ وارد عالم ديگرى مىشود كه در قرآن كريم با واژه «برزخ»، و در روايات گاهى به همين نام و گاهى با نام «عالم قبر» از آن ياد شده است. برزخ در لغت، فاصله ميان دو چيز را گويند. «١» چون عالم برزخ فاصله ميان دنيا و آخرت است و اين دو را به هم وصل مىكند، آن را برزخ مىنامند.
توضيح آنكه انسان پس از مرگ بيدرنگ وارد عالم قيامت نمىشود. بلكه جهانى خاص (برزخ) را طى مىكند تا هنگامى كه قيامت برپا شود، و پس از آن وارد عالم قيامت مىشود. در كتب تفسير و روايت، و نيز آثار انديشمندان اسلامى به طور گسترده درباره برزخ بحث شده است. شهيد مطهرى درباره عالم برزخ مىگويد:
مطابق آنچه از نصوص قرآن كريم و اخبار و روايات متواتر و غير قابل انكارى كه از رسول اكرم (ص) و ائمه اطهار (ع) رسيده است استفاده مىشود كه هيچ كس بلافاصله پس از مرگ وارد عالم قيامت كبرى نمىشود، ... هيچ كس در فاصله مرگ و قيامت كبرى در خاموشى و بىحسى فرو نمىرود؛ يعنى چنين نيست كه انسان پس از مردن در حال شبيه به بيهوشى فرو رود و هيچ چيز را احساس نكند، نه لذتى داشته باشد و نه المى، نه سرورى داشته باشد و نه اندوهى، بلكه همه چيز را حس مىكند، از چيزهايى لذت مىبرد و از چيزهاى ديگر رنج. «٢»