مبانى انديشه اسلامى(2) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٣٦

خداى زمين خداى هوا هم هست. خداوند به هوا امر مى‌كند كه او را بفشارد فشارى‌شديدتر از فشار قبر. «١» سؤال قبر از رخدادهاى مهم و حتمى عالم برزخ سؤال دو فرشته «نكير» و «منكر» است. از گفتار علما بر مى‌آيد كه سؤال نكير و منكر حقيقت غير قابل انكار است. شيخ صدوق مى‌فرمايد:
اعتقاد ما در باره سئوال قبر اين است كه حق است و ناچار به پذيرش آن هستيم. «٢» روايات در اين باره فراوان‌اند؛ از جمله امام جعفر صادق (ع) فرمود:
مَنْ انْكَرَ ثَلاثَةَ اشْياءَ فَلَيْسَ مِنْ شيعَتِنا: الْمِعْراجُ، وَالْمَسْأَلَةُ فِى‌الْقَبْرِ، وَالشَّفاعَةُ. «٣» هر كس سه چيز را انكار كند از شيعيان ما نيست: معراج، سؤال قبر و شفاعت.
امّا درباره اينكه از چه كسانى در عالم برزخ سؤال مى‌شود، امام محمدباقر (ع) فرمود:
لا يُسْئَلُ فِى الْقَبْرِ الَّا مَنْ مَحَضَ الْايمانَ مَحْضاً، اوْ مَحَضَ الْكُفْرَ مَحْضاً، فَقُلْتُ لَهُ: فَسائِرُالنَّاسِ؟ فَقالَ: يُلْهى‌ عَنْهُمْ. «٤» در قبر سؤال نمى‌شود مگر از كسى كه ايمان را خالص و كامل كرده، و يا كسى كه كفر خود راخالص و كامل كرده است. [راوى گويد:] از امام پرسيدم: پس ساير مردم چى؟ فرمود: به حال خود رها مى‌شوند.
بنابر گفته علامه مجلسى از مستضعفين متوسط ميان ايمان وكفر خالص سؤال نمى‌شود. «٥» شهيد سؤال قبر ندارد؛ زيرا به فرموده پيامبر اكرم (ص) برق شمشيرها بر بالاى سرش براى امتحان او كافى است. «٦»